หิด (Scabies): อาการ สาเหตุ และวิธีรักษาให้หายขาด

หิด (Scabies) เป็นโรคผิวหนังที่เกิดจากไรเลี้ย Sarcoptes scabiei var. hominis ชอนอยู่ใต้ผิวหนังและวางไข่ เป็นโรคที่ติดต่อสูง พบบ่อยในชุมชนแออัดและสถานดูแลผู้ป่วย พบในผู้ป่วยทั่วโลกประมาณ 200 ล้านคนต่อปี

อาการสำคัญ

• คันรุนแรงมาก โดยเฉพาะตอนกลางคืน

• รอยเส้นคดเคี้ยวคล้ายรอยชอน (burrow) บนผิว

• ตุ่มเล็กๆ บริเวณซอกนิ้วมือ ข้อมือ ข้อเท้า

• บริเวณที่มักเป็น — ซอกนิ้วมือ ฝ่ามือ ด้านในข้อพับ เอว ในขา สะดือหน้าท้อง

• ในเด็ก อาจพบบนแขนและใบหน้าด้วย

การติดต่อและการรักษา

วิธีติดต่อ

• การสัมผัสใกล้ชิดกับผู้อื่นเป็นเวลานาน

• ทางเพศสัมพันธ์

• ที่นอนร่วมกัน

• อาการจะปรากฏภายใน 3–6 สัปดาห์หลังติดเชื้อ

ยารักษา

• Permethrin 5% cream — ยาทาตัวเลือกอันดับต้น ทาทั่วร่างกายตั้งแต่คอถึงปลายเท้า ทิ้งไว้ 8–12 ชั่วโมงแล้วล้างออก

• Ivermectin (ยากิน) — ใช้ในกรณีหิดเกาหรือในสถานดูแล

• Crotamiton cream — ได้ผลน้อยกว่า Permethrin

คำแนะนำเพิ่มเติม

• ต้องรักษาผู้ใกล้ชิดทุกคนพร้อมกัน

• ซักเสื้อผ้าและผ้าปูที่นอนในน้ำร้อน (อย่างน้อย 60°C)

• อาการคันอาจยังคงอยู่หลังรักษาหลายสัปดาห์ เพราะร่างกายยังมีโปรตีนของไรเลี้ยหลงเหลืออยู่

เอกสารอ้างอิง

1. Chosidow O. Scabies. N Engl J Med. 2006;354(16):1718-1727.

2. Heukelbach J, Feldmeier H. Scabies. Lancet. 2006;367(9524):1767-1774.

3. Johnston G, Sladden M. Scabies: Diagnosis and treatment. BMJ. 2005;331(7517):619-622.

4. Strong M, Johnstone P. Interventions for treating scabies. Cochrane Database Syst Rev. 2007;3:CD000320.