เนื้อเยื่ออักเสบ (Cellulitis) คืออะไร? สาเหตุ อาการ และการรักษาที่ถูกต้อง

เนื้อเยื่ออักเสบ (Cellulitis) เป็นการติดเชื้อแบคทีเรียที่ผิวหนังและเนื้อเยื่อใต้ผิวหนังชั้นลึก มักพบที่ขาและเท้าเป็นหลัก หากไม่รักษาทันอาจลุกลามและเป็นอันตรายถึงชีวิตได้

สาเหตุของเนื้อเยื่ออักเสบ

เชื้อก่อโรคหลักคือ Streptococcus pyogenes (Group A Strep) และ Staphylococcus aureus รวมถึง MRSA โดยเชื้อเข้าผ่านรอยแผล รอยแตก หรือบาดแผลต่างๆ ปัจจัยเสี่ยงได้แก่ ผิวหนังแห้งแตก โรคอ้วน ต่อมน้ำเหลืองบวม (lymphedema) และเบาหวานที่ควบคุมไม่ดี

อาการของเนื้อเยื่ออักเสบ

ผิวหนังบริเวณที่ติดเชื้อมีสีแดง บวม ร้อน และเจ็บปวด รอยแดงมักขยายออกอย่างรวดเร็ว อาจมีไข้ หนาวสั่น อ่อนเพลีย ต่อมน้ำเหลืองบวมโต (lymphadenopathy) และเส้นแดงพาดขึ้นไปตามแขนขา (lymphangitis) หากลุกลามหนัก

การวินิจฉัยและการรักษา

แพทย์วินิจฉัยจากการตรวจร่างกายและประวัติเป็นหลัก อาจส่งตรวจเลือด (CBC, CRP, ESR) การรักษาหลักคือยาปฏิชีวนะ กรณีไม่รุนแรงรับประทาน amoxicillin-clavulanate หรือ cephalexin นาน 5-10 วัน กรณีสงสัย MRSA ใช้ trimethoprim-sulfamethoxazole หรือ doxycycline สำหรับกรณีรุนแรงต้องนอนโรงพยาบาลและฉีด IV antibiotics

ภาวะแทรกซ้อนและการป้องกัน

หากไม่รักษาทันอาจเกิด abscess, sepsis, necrotizing fasciitis หรือ osteomyelitis แนะนำให้ดูแลรักษาความสะอาดของผิวหนัง ทำความสะอาดและปิดแผลสดทันที ควบคุมเบาหวานให้ดี และใส่รองเท้าที่เหมาะสมเพื่อป้องกันการกลับเป็นซ้ำ

เอกสารอ้างอิง

1. Stevens DL, et al. Practice Guidelines for the Diagnosis and Management of Skin and Soft Tissue Infections. Clinical Infectious Diseases. 2014;59(2):e10-e52.

2. Raff AB, Kroshinsky D. Cellulitis: A Review. JAMA. 2016;316(3):325-337.

3. Phoenix G, Das S, Joshi M. Diagnosis and management of cellulitis. BMJ. 2012;345:e4955.

4. กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุขไทย. แนวทางเวชปฏิบัติการดูแลรักษาการติดเชื้อผิวหนังและเนื้อเยื่อ. 2563.