เกลื้อน (Pityriasis Versicolor): สาเหตุ อาการ และวิธีรักษาให้หาย

เกลื้อน (Pityriasis Versicolor หรือ Tinea Versicolor) เป็นโรคผิวหนังติดเชื้อราพบบ่อยมากในประเทศแถบร้อนชื้นอย่างไทย เกิดจากเชื้อรา Malassezia (Pityrosporum) ซึ่งเป็นเชื้อราที่พบได้ตามปกติบนผิวหนังมนุษย์ทุกคน

อาการของเกลื้อน

• ผื่นสีด่าง — พบบริเวณหน้าอก หลัง ต้นคอ

• ในคนผิวอ่อนรอยจะดูสว่างกว่าผิวปกติ ในคนผิวเข้มรอยจะดูเข้มกว่าผิวปกติ

• แผ่นมีขนาดเล็กถึงกลาง

• คันเล็กน้อยหรือไม่คันเลย

• ผื่นเพิ่มชัดขึ้นเมื่อออกแดด (เมื่อทาพลาง Wood's lamp จะเห็นสีฟ้า)

ปัจจัยเสี่ยง

• อากาศร้อนชื้น เหงื่อมาก

• ผิวมัน

• ภูมิคุ้มกันอ่อน

• กินยาเสตียรอยด์เป็นเวลานาน

• วัยรุ่น 15–25 ปีเสี่ยงมากที่สุด

การรักษา

ยาทาเฉพาะที่

• Ketoconazole shampoo หรือ Selenium sulfide shampoo — ทาหรือสระที่มีผื่นทิ้งไว้ 10–15 นาที แล้วล้างออก

• Clotrimazole หรือ Miconazole cream — ทาวันละสองครั้ง

ยาทาน (กรณีรุนแรงหรือเรื้อรัง)

• Itraconazole 200 mg วันละครั้ง นาน 5–7 วัน

• Fluconazole 300–400 mg ครั้งเดียว

หมายเหตุ: หลังเชื้อรา Malassezia ตายแล้ว สีผิวอาจยังไม่กลับสู่ปกติทันที อาจใช้เวลาหลายเดือนกว่าสีผิวจะสม่ำเสมอ

เอกสารอ้างอิง

1. Gupta AK, Foley KA. Antifungal treatment for pityriasis versicolor. J Fungi. 2015;1(1):13-29.

2. Crespo-Erchiga V, Florencio VD. Malassezia yeasts and pityriasis versicolor. Curr Opin Infect Dis. 2006;19(2):139-147.

3. Faergemann J. Management of seborrheic dermatitis and pityriasis versicolor. Am J Clin Dermatol. 2000;1(2):75-80.

4. Schwartz RA. Superficial fungal infections. Lancet. 2004;364(9440):1173-1182.