มะเร็งผิวหนัง Melanoma ภัยคุกคามคืออะไร? สัญญาณ ABCDE ที่ต้องรู้

Melanoma คือมะเร็งผิวหนังชนิดอันตรายที่สุด เกิดจากเซลล์เมลาโนไซต์ (melanocytes) ที่สร้างสีผิว แม้พบน้อยกว่า BCC แต่มีการแพร่กระจายไปยังต่อมน้ำเหลืองและอวัยวะภายใน ความเสี่ยงสูงสุดอยู่ที่การตรวจพบช้าในระยะลุกลาม

สัญญาณ ABCDE สำหรับการสังเกต Melanoma

เครื่องมือช่วยจำ ABCDE: A = Asymmetry (ไม่สมมาตร), B = Border (ขอบไม่เรียบ), C = Color (สีหลายสีในรอยเดียวกัน), D = Diameter (เส้นผ่านศูนย์กลาง > 6 mm), E = Evolution (มีการเปลี่ยนแปลงในระยะเวลาสั้น) หากพบปัจจัยใดข้อหนึ่ง ควรรีบพบแพทย์ผิวหนังทันที

ชนิดย่อยของ Melanoma

1. Superficial spreading melanoma: พบบ่อยที่สุด แพร่แบบแผ่กว้างออก

2. Nodular melanoma: ลุกลามเร็ว รุนแรงที่สุด

3. Lentigo maligna melanoma: พบในผู้สูงอายุบนใบหน้า

4. Acral lentiginous melanoma: พบบ่อยในคนผิวเข้ม เช่น ฝ่ามือ ฝ่าเท้า หรือใต้เล็บ

การรักษามะเร็งผิวหนัง Melanoma

สำหรับระยะต้น (Stage I-II): ตัดออกอย่างครอบคลุมตามความหนาของรอยโรค (Wide Local Excision) สำหรับ Stage III ใช้ sentinel lymph node biopsy ร่วม สำหรับ Stage III-IV ใช้ immunotherapy (เช่น PD-1 inhibitors: pembrolizumab, nivolumab) หรือ BRAF/MEK inhibitors หากมี BRAF V600E mutation

การป้องกันและคำแนะนำ

ใช้ครีมกันแดด SPF 30-50+ ป้องกัน UVA/UVB ตลอดปี หลีกเลี่ยงช่วง 10.00-16.00 น. สวมเสื้อแขนยาว หมวกและแว่นตาเมื่อออกแดด สังเกตรอยไฝ หูด หรือจุดผิวหนังที่ผิดปกติปีละครั้ง หรือทันทีที่สังเกตว่ามีการเปลี่ยนแปลง

เอกสารอ้างอิง

1. Garbe C, et al. European consensus-based interdisciplinary guideline for melanoma. EJCA. 2022;170:256-284.

2. Swetter SM, et al. Guidelines of care for the management of primary cutaneous melanoma. J Am Acad Dermatol. 2019;80(1):208-250.

3. Tsao H, et al. Management of cutaneous melanoma. N Engl J Med. 2004;351:998-1012.

4. Siegel RL, et al. Cancer statistics, 2023. CA Cancer J Clin. 2023;73(1):17-48.