ผ่าตัดมะเร็งผิวหนัง BCC SCC Melanoma — โดยศัลยแพทย์พลาสติก พระมงกุฎ + รีวิวโดยอาจารย์ IOD

มะเร็งผิวหนัง (Skin Cancer) เป็นภาวะที่เซลล์ผิวหนังเจริญผิดปกติจนกลายเป็นเนื้อร้าย มักสัมพันธ์กับการโดนแสงแดดสะสมเป็นเวลานาน โรคกลุ่มนี้จำเป็นต้องได้รับการวินิจฉัยจากพยาธิสภาพชิ้นเนื้อและรักษาด้วยการผ่าตัดโดยศัลยแพทย์ที่มีความชำนาญเฉพาะทาง ไม่ควรรักษาเองหรือปล่อยทิ้งไว้ ที่ Siam Dermatology การดูแลเป็นแบบทีม โดย นพ.ภัทร วรวุทธินนท์ อาจารย์แพทย์สถาบันโรคผิวหนัง (IOD) เป็นผู้ตรวจวินิจฉัยและรีวิวผลชิ้นเนื้อ ส่วนการผ่าตัดดำเนินการโดย นพ.นภันต์ บัวรับพร ศัลยแพทย์ตกแต่งจากโรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า ที่ผ่านการฝึกอบรมด้านมะเร็งของผิวหนังโดยเฉพาะ

มะเร็งผิวหนัง 3 ชนิดหลัก

มะเร็งผิวหนังที่พบบ่อยแบ่งได้เป็น 3 ชนิดหลัก ซึ่งมีความรุนแรงและพฤติกรรมของโรคต่างกัน

• BCC (Basal Cell Carcinoma): พบบ่อยที่สุด ราว 80% ของมะเร็งผิวหนังทั้งหมด ลักษณะเป็นตุ่มมันวาวสีชมพูหรือสีมุก มีเส้นเลือดฝอย (telangiectasia) อยู่บนผิว มักไม่หายเอง แต่ไม่ค่อยกระจายไปไกลจึงมักไม่ถึงแก่ชีวิต

• SCC (Squamous Cell Carcinoma): ลักษณะเป็นตุ่มแข็ง ขอบไม่ชัด มักขึ้นบริเวณที่โดนแดดบ่อย สามารถลุกลามไปต่อมน้ำเหลืองได้ จึงต้องรีบรักษา

• Melanoma: ชนิดที่รุนแรงที่สุด ใช้หลัก ABCDE ในการสังเกตความผิดปกติของไฝ สามารถกระจายไปยังอวัยวะอื่น เช่น ตับ ปอด และสมอง หากตรวจพบช้าอาจเสียชีวิตได้

วิธีผ่าตัดรักษามะเร็งผิวหนัง

แนวทางการรักษาขึ้นกับชนิดและระยะของโรค โดยเทคนิคที่ใช้ที่คลินิก ได้แก่

• Wide Local Excision: ตัดก้อนออกให้ลึกถึงชั้นไขมันใต้ผิวหนัง โดยเว้นระยะขอบ (margin) ตามชนิดของมะเร็ง คือ BCC 4 มม., SCC 6 มม. และ Melanoma 1-2 ซม. ตามความลึก Breslow

• Mohs Surgery: ตัดชิ้นเนื้อทีละน้อยพร้อมตรวจ frozen section จนกว่าขอบชิ้นเนื้อจะปลอดมะเร็ง เหมาะกับ BCC/SCC บริเวณที่อ่อนไหว

• Skin Graft: ในกรณีที่แผลมีขนาดใหญ่ อาจใช้การปลูกถ่ายผิวหนังแบบ STSG หรือ FTSG

• Sentinel Lymph Node Biopsy: พิจารณาในผู้ป่วย Melanoma ที่มีความลึก Breslow มากกว่า 1 มม.

• การส่งต่อ oncology: หากพบว่ามีการกระจายของโรค (metastatic) จะส่งต่อให้ทีมมะเร็งวิทยา

ทำไมต้องผ่าตัดโดยศัลยแพทย์ตกแต่ง

การผ่าตัดมะเร็งผิวหนังไม่ใช่แค่การตัดก้อนออก แต่ต้องคำนึงถึงการเว้นระยะขอบให้ปลอดมะเร็ง ควบคู่กับการซ่อมแซมแผลให้สวยงามและใช้งานได้ตามปกติ โดยเฉพาะบริเวณใบหน้า จึงควรทำโดยศัลยแพทย์ตกแต่ง ไม่ใช่แพทย์ทั่วไป และควรมีการรีวิวผลชิ้นเนื้อโดยแพทย์ผิวหนังเฉพาะทางร่วมด้วย

คำถามที่พบบ่อย

ไฝแบบไหนที่ควรรีบมาตรวจ? หากไฝมีการเปลี่ยนแปลงตามหลัก ABCDE คือ ขอบไม่สมมาตร ขอบขรุขระ สีไม่สม่ำเสมอ ขนาดใหญ่ขึ้น หรือมีการเปลี่ยนแปลงเมื่อเวลาผ่านไป รวมถึงแผลเรื้อรังที่ไม่หายเอง ควรรีบพบแพทย์ผิวหนังเพื่อตรวจวินิจฉัย

มะเร็งผิวหนังชนิดใดอันตรายที่สุด? Melanoma เป็นชนิดที่รุนแรงที่สุด เพราะสามารถกระจายไปยังอวัยวะภายในได้ หากตรวจพบช้าอาจเป็นอันตรายถึงชีวิต การตรวจพบและรักษาตั้งแต่ระยะแรกจึงสำคัญมาก

รักษาแล้วหายขาดไหม? หากตรวจพบตั้งแต่ระยะแรกและผ่าตัดออกได้หมดโดยเว้นขอบที่เพียงพอ โอกาสหายมีสูง โดยเฉพาะ BCC และ SCC ส่วน Melanoma ขึ้นกับความลึกและระยะของโรค แพทย์จะวางแผนการติดตามผลเป็นระยะ

หากสงสัยไฝหรือรอยผิวหนังที่ผิดปกติ อย่ารอช้า ควรได้รับการตรวจวินิจฉัยโดยอาจารย์แพทย์สถาบันโรคผิวหนัง ปรึกษาแพทย์เฉพาะทางผิวหนังที่ Siam Dermatology โทร 061-448-7000 หรือ LINE @siamderm เพื่อนัดตรวจกับ นพ.ภัทร (ผู้รีวิวชิ้นเนื้อ) และ นพ.นภันต์ (ผู้ผ่าตัด)

บทความโดย นพ.ภัทร วรวุทธินนท์ แพทย์เฉพาะทางผิวหนัง · ตรวจทานล่าสุด 16 กรกฎาคม 2569