เปื่อยรอบเล็บอักเสบ (Paronychia) — Acute vs Chronic รักษาต่างกัน

Paronychia หรือเปื่อยรอบเล็บอักเสบ แบ่งเป็น acute (< 6 สัปดาห์) และ chronic (> 6 สัปดาห์) Acute paronychia มีสาเหตุหลักจาก Staphylococcus aureus บางครั้งมี Strep หรือ Pseudomonas (สีเขียว) มักตามหลัง trauma (แคะเล็บ, manicure) Chronic paronychia — multifactorial: Candida albicans + irritant contact จากผงซักฟอก/งานเปียก/wet work รอบเล็บบวมแดง แยกออกจาก nail matrix → nail dystrophy

Acute — I&D + Cephalexin

ถ้ามีฝีหนอง (abscess) → I&D เจาะระบาย + แช่ swab culture (ระวัง MRSA ถ้า risk factor) ยาต้านเชื้อ: Cephalexin 500 mg วันละ 4 ครั้ง 7 วัน หรือ Dicloxacillin (ถ้าสงสัย MRSA: Bactrim, Clindamycin, Doxycycline) แช่นิ้วในน้ำอุ่น + Mupirocin ointment ร่วม ยกไหนิ้วสูงลดบวม

Chronic — Eczema-style + Antifungal

มองเป็น hand dermatitis variant ต้อง protect: ใส่ถุงมือ cotton ภายใน + nitrile/rubber gloves ภายนอก ขณะล้างจาน/ซักผ้า หลีกเลี่ยง wet work ยา: Topical clobetasol 0.05% วันละ 2 ครั้ง 2-3 สัปดาห์ + Topical antifungal (clotrimazole/ketoconazole) ถ้า KOH positive Candida หรือ Tacrolimus 0.1% สำหรับ long-term หลีก steroid atrophy

Refractory → Biopsy

ถ้า chronic paronychia รักษา > 3 เดือนไม่ดีขึ้น ต้องติด differential: amelanotic melanoma, SCC, metastasis, Bowen's, glomus tumor ประเมิน punch biopsy ไม่อย่ารอจนผิดพลาด โดยเฉพาะถ้าบริเวณติดกับ digit 1 หรือมี ulcer/pigmentation ร่วม

คำถามที่พบบ่อย

Q: Acute paronychia หายได้เองไหม? A: ถ้าไม่มีฝี แช่น้ำอุ่นบ่อย ๆ อาจหายได้ ถ้ามีหนองต้อง I&D + ยาต้านเชื้อ

Q: แคะเล็บ/ดึงหนังรอบเล็บ (cuticle removal) ทำไมถึงเป็นปัจจัยเสี่ยง? A: cuticle = barrier ป้องกัน เมื่อถูกตัด/ดึงออก เชื้อเข้าไปได้ง่าย

Q: แช่น้ำมะนาวและ herbal ช่วยได้ไหม? A: ไม่มีหลักฐานสนับสนุน ไม่แนะนำ ควรแช่น้ำอุ่นหรือ normal saline มากกว่า

Q: ยาเคมีบำบัดมะเร็ง (retinoid, EGFR inhibitor) ทำให้ paronychia ได้ไหม? A: ได้ ปรึกษาแพทย์บ่อย ๆ รักษาด้วย topical + cryotherapy granulation tissue

📞 ปรึกษาเปื่อยรอบเล็บ (Paronychia) ที่ Siam Dermatology — LINE @dr.patskinclinic | โทร 061-448-7000