สังคัง (Tinea Cruris) — เชื้อราขาหนีบ ผื่นคันไม่หายสักที

สังคัง (Tinea Cruris หรือ Jock Itch) เป็นเชื้อรา dermatophyte ที่ขาหนีบ บริเวณ inguinal fold ก้นและต้นขาด้านใน ลักษณะเป็นผื่นแดงคันลามออก ขอบนูนชัดเจน เกล็ดละเอียด พบในผู้ชายมากกว่าผู้หญิงเนื่องจาก scrotum สร้างความร้อนชื้น ที่สำคัญคือมักลามจากการติดต่อจาก tinea pedis (เชื้อราที่เท้า) ผ่านการใส่กางเกงในและถุงเท้า

แยกจาก Candida intertrigo

ลักษณะเด่นของ Tinea Cruris คือ ไม่ลามเข้าไปใน scrotum (spares scrotum) ในขณะที่ Candidal intertrigo จะลามไปทั่วทั้งบริเวณรวมถึง scrotum + มี satellite pustule รอบ ๆ การตรวจ KOH ที่ขอบผื่นจะเห็น septate hyphae ส่วน Candida จะเห็น pseudohyphae + budding yeast เป็นจุดสำคัญในการแยกการรักษา

การรักษา — รักษาทุกจุดพร้อมกัน

หลักการสำคัญคือต้องรักษา tinea pedis และ onychomycosis (เชื้อราเล็บเท้า) พร้อมกัน เพราะเป็นแหล่งที่มาของการลามมาขาหนีบ ใช้ Terbinafine 1% cream หรือ Clotrimazole 1% cream ทาวันละ 2 ครั้ง 2-4 สัปดาห์ ในกรณีรุนแรงให้ Terbinafine 250 mg/วัน 2 สัปดาห์ หรือ Itraconazole 200 mg/วัน 1 สัปดาห์ พร้อมกับใช้ antifungal powder ระหว่างนิ้วเท้าและในกางเกงใน

การป้องกันการกลับเป็นซ้ำ

อาบน้ำหลังออกกำลังกายและซับให้แห้งสนิทก่อนใส่กางเกงใน ใส่กางเกงในผ้าฝ้ายระบายอากาศ เปลี่ยนกางเกงในทุกวัน ลดน้ำหนัก (ลด skin fold rubbing) ในกรณี recurrent ให้ใช้ antifungal powder เป็น maintenance เช้า-เย็น ใช้ผ้าขนหนูแยก ไม่ใช้ร่วมกับคนอื่น

คำถามที่พบบ่อย

Q: สังคังหายแล้วทำไมกลับเป็นซ้ำ? A: มักเพราะไม่ได้รักษา tinea pedis + onychomycosis พร้อมกัน เชื้อรากลับจากเท้าและเล็บมาที่ขาหนีบ

Q: แยกจาก intertrigo (เชื้อยีสต์/รอยอับ) อย่างไร? A: Tinea cruris ไม่ลาม scrotum ขอบนูนชัด, Candida intertrigo ลาม scrotum + มี satellite pustule

Q: ใส่ powder ป้องกันได้ไหม? A: ได้ แนะนำใช้ antifungal powder (ที่มี miconazole/clotrimazole) ในผู้ที่เหงื่อออกมาก

Q: ติดต่อทางเพศไหม? A: ไม่ใช่ STD แต่ติดต่อทางผ้าและการสัมผัสได้

📞 ปรึกษาสังคัง (Tinea Cruris) ที่ Siam Dermatology — LINE @dr.patskinclinic | โทร 061-448-7000