รอยดำหลังสิว/อักเสบ (PIH): Post-Inflammatory Hyperpigmentation — รักษาต้นเหตุก่อน

Post-Inflammatory Hyperpigmentation (PIH) — รอยดำ/รอยสิว/รอยอักเสบ/รอยจากแผล — เกิดจาก melanocyte response ต่อการอักเสบของผิวหนัง — พบบ่อยใน Asian/dark skin Fitzpatrick III-VI — สาเหตุพบบ่อยที่สุด: สิว, ผื่นภูมิแพ้, แผลไฟไหม้ (burn), รอยขีดข่วน, ผื่นแพ้สัมผัส Hydroquinone monotherapy ไม่พอ — ต้อง multi-modal combination + รักษาต้นเหตุก่อน มิฉะนั้น จะเป็นไม่รู้จบ

TREAT Underlying ก่อน — หลักสำคัญ

คลินิกส่วนมาก พลาดจุดนี้ — รักษาแต่ PIH — ไม่ได้รักษาสาเหตุต้น → PIH กลับมา และรุนแรงขึ้น (1) สิว — ต้องคุมสิวด้วย retinoid + benzoyl peroxide + antibiotic (2) Eczema — topical steroid + tacrolimus (3) Folliculitis — antibiotic (4) Sun-exposure — sunscreen (5) Lichen planus pigmentosus, ashy dermatosis — รักษา underlying เฉพาะ Sunscreen broad-spectrum SPF 50+ PA++++ — ไม่มีข้อยกเว้น — ถ้าไม่ทา PIH ไม่จาง (UVA กระตุ้น melanocyte ground state)

Topical — Multi-modal Combination

(1) Hydroquinone 2-4% — gold standard — 12-16 สัปดาห์ แล้วหยุดพัก (ใช้ต่อเนื่องนาน → ochronosis) (2) Tranexamic acid — topical 2-5% หรือ oral 250-500 mg BID 8-12 สัปดาห์ — ปลอดภัยพิจารณาความเสี่ยง thromboembolism (3) Cysteamine 5% — ไม่มีข้อจำกัดระยะเวลา — มีกลิ่น (4) Retinoid — Tretinoin 0.025-0.1% / Adapalene 0.1-0.3% (5) Azelaic acid 15-20% — anti-inflammatory + tyrosinase inhibitor (6) Niacinamide 4-5% — ชะลอ melanosome transfer (7) Kojic acid 1-4%, arbutin Kligman's formula (HQ + tretinoin + steroid) — effective — ระวังหยุดพักจาก steroid

Procedure: Peels + Laser ระวังใน Asian

Chemical peels: • Glycolic acid 20-70% — superficial-medium — 4-6 ครั้ง q2-4 สัปดาห์ • Mandelic acid 20-40% — ปลอดภัยใน dark skin • TCA 10-20% — ระวัง! — PIH risk • Salicylic acid 20-30% — สิว + PIH Laser: • Q-switched Nd:YAG 1064 nm — picosecond — low fluence (toning) 2-4 J/cm² — ปลอดภัยใน Asian — หลายครั้งขึ้นไป • Pico laser 755/1064 nm — ประสิทธิภาพสูง • IPL — ระวัง darker skin — burning risk Microneedling + topical TXA — emerging evidence ต้องประเมินระยะเวลา: 6-12 เดือน สำหรับ improvement จริงจัง — PIH ลึก (dermal melanin) อาจไม่หาย 100%

FAQ

Q1: PIH หายเองได้ไหม? A: ได้ — epidermal PIH จางไปใน 6-12 เดือน — dermal PIH (รอยสีม่วงลึก) อาจ 6 ปีขึ้นไป Q2: ไฟฟ้าช่วยได้ไหม? A: จำเป็น — แต่ต้องเลือก device ถูก + setting ต่ำ — ผลข้างเคียงไม่สูง Q3: รักษาได้ตลอดชีวิตไหม? A: ไม่ — ถ้าได้ผลแล้ว หยุด active ได้ — maintenance sun + retinoid Q4: มี PIH จะไป laser ได้ไหม? A: ต้องรักษา active จนสงบก่อน — laser ตอน active = PIH มากขึ้น

📞 ปรึกษารอยดำ PIH ที่ Siam Dermatology — LINE @dr.patskinclinic | โทร 061-448-7000