รอยดำจากยา (Drug-induced Hyperpigmentation): Amiodarone, Minocycline, Antimalarial

รอยดำจากยา (drug-induced hyperpigmentation) — คิดเป็น 10-20% ของ acquired hyperpigmentation — กลไกหลากหลาย: melanin synthesis stimulation, drug deposition, lipofuscin accumulation, hemosiderin (จาก capillary damage) — สีของรอย (สีเทาฟ้า, สีน้ำเงิน, สีดำ, สีเหลือง-เทา) — ช่วยบอก ยาสาเหตุ — หยุดยาสี จางบางส่วน ไม่จางหมดถาวร — สันสกรีนตลอดชีวิต

Amiodarone — ผิวสีเทาฟ้า-น้ำเงิน

Amiodarone — antiarrhythmic — ผลข้างเคียงผิวหนัง: slate-grey/blue discoloration บริเวณหน้า + sun-exposed — พบ 1-10% ของผู้ได้รับปริมาณสะสม 100-200 g (รับติดต่อกันหลายปี) — ไม่จางหมดหลังหยุด (lipofuscin + amiodarone metabolite) — สีฝางลงบางส่วนไปหลายปีหลังหยุด ตรวจตาร่วม (corneal microdeposits, photophobia)

Minocycline และยาอื่น

Minocycline (ยาติดสิว) — 3 patterns: Type I — blue-black ในรอยสิวเก่า acne scar (hemosiderin) Type II — blue-grey ขา + แขน (subepidermal melanin + iron) Type III — สีน้ำตาลทั่วตัว (epidermal melanin) — ยังพบสี sclera, gum, nail, tooth, thyroid Antimalarial (HCQ, chloroquine, quinacrine) — blue-grey-yellow บริเวณขา, แขน, สรีระ — quinacrine มี yellow ALL skin Heavy metals: • Silver (argyria) — slate-blue diffuse — จาก colloidal silver • Gold — chrysiasis — blue-grey sun-exposed • Arsenic — hyperpigmentation + keratosis Chemotherapy: • Busulfan — generalized bronze • Hydroxyurea — nail/skin hyperpigmentation • 5-FU, doxorubicin — streaky/serpentine • Bleomycin — flagellate pigmentation • Cyclophosphamide — nail/mucosa

รักษา: Withdrawal + Photoprotection

(1) หยุดยา (ถ้าทำได้) — ปรึกษาแพทย์หลัก — บางยาถอนไม่ได้ (Amiodarone life-threatening arrhythmia) (2) Partial fade only — ไม่หายสนิท — Amiodarone — fade 2-3 ปีหลังหยุด, Minocycline type III — fade 3-6 เดือน, Type I,II — อาจถาวร (3) Photoprotection ตลอดชีพ — สิ่งสำคัญสุด (4) Q-switched laser — effective amiodarone, minocycline type I/II — ไม่ได้ผลใน epidermal type III (5) Topical bleaching agent — ได้ผลจำกัด — รอยลึก dermal (6) Camouflage cosmetics

FAQ

Q1: หยุดยาแล้วรอยจะหายไหม? A: บางส่วนหายบางส่วนลึกติดถาวร — ขึ้นอยู่กับยา+ระยะเวลาได้รับ Q2: Amiodarone ต้องหยุดไหม? A: ไม่ — ปรึกษาแพทย์หัวใจ — อาจมียาทดแทน Q3: Laser ช่วยได้ไหม? A: Q-switched 1064 nm ได้ผล dermal pigmentation — หลายครั้ง Q4: ป้องกันได้ไหม? A: photoprotection lifelong + ลดขนาดยาต่ำสุดที่รักษาได้

📞 ปรึกษารอยดำจากยา ที่ Siam Dermatology — LINE @dr.patskinclinic | โทร 061-448-7000