กลากเกลื้อนที่หนังศีรษะเด็ก (Tinea Capitis): รักษาด้วย Griseofulvin

Tinea Capitis หรือกลากเกลื้อนที่หนังศีรษะ เป็นการติดเชื้อรา dermatophyte ที่พบบ่อยในเด็ก (3-10 ปี) เชื้อสาเหตุหลักในไทยคือ Microsporum canis (ติดจากสัตว์เลี้ยง แมวสุนัข) และ Trichophyton tonsurans (anthropophilic ติดต่อคน) — ต่างจากตะวันตก มักพบ Trichophyton verrucosum/mentagrophytes เป็นหลัก Topical antifungal อย่างเดียวไม่สามารถรักษาหายขาดได้ ต้องใช้ oral systemic antifungal — Griseofulvin ยังคงเป็น first-line ในเด็ก ตามแนวทางสถาบันโรคผิวหนัง (IOD)

Black dot vs Gray patch vs Kerion: ลักษณะทางคลินิก

Gray patch (ectothrix — Microsporum): ปีสีเทายอมขาวลอก ผมหักจากโคน พบ Wood lamp เรืองแสงเขียว Black dot (endothrix — Trichophyton): ผมหักชิดติดหนังศีรษะ เห็นจุดดำ Wood lamp ไม่เรืองแสง Kerion: inflammatory boggy mass with pustules — reactive immune response มี cervical lymphadenopathy + permanent scarring alopecia ถ้ารักษาช้า Favus: yellow scutula crusting พบน้อย — เชื้อ Trichophyton schoenleinii การตรวจยืนยัน: KOH 10-20% wet mount + fungal culture (Sabouraud agar, 2-4 สัปดาห์), trichoscopy (comma hair, corkscrew, broken hair)

Griseofulvin: dose, duration, fatty meal

Griseofulvin microsize 20-25 mg/kg/day (หรือ ultramicrosize 15 mg/kg/day) รับพร้อม fatty meal (นม ไข่ต้ม) — เพิ่ม absorption ระยะเวลา: Microsporum 8 สัปดาห์, Trichophyton 6 สัปดาห์ (หรือจนกว่าฉีด culture ขึ้นลบหลังจบ 2 ครั้ง) Adjuvant: ketoconazole 2% shampoo หรือ selenium sulfide 2.5% shampoo 2-3 ครั้ง/สัปดาห์ สำหรับลดการแพร่ spore Terbinafine เป็น alternative (Trichophyton ตอบสนองดีกว่า Microsporum): 4-6 มก.: 62.5 mg/day, 4-25 กก.: 125 mg/day, >25 กก.: 250 mg/day x 4-6 สัปดาห์ Itraconazole / fluconazole เป็นทางเลือก มี PK ไม่ stable ในเด็็ก ต้อง monitor LFT

Household screening + Kerion management

ตรวจสมาชิกในบ้านทุกคน (asymptomatic carrier ~30%) ด้วย brush method + culture — รักษา carrier ด้วย ketoconazole shampoo 2-3x/สัปดาห์ ตรวจสัตว์เลี้ยง (จาก M. canis) หมอจะตรวจรักษาสัตว์เลี้ยง สิ่งส่วนตัวกระตุ้นไม่ใช้ร่วมกัน — หมวก หวี ปลอกหมอน ต้องซักล้าง ลวกร้อน Kerion: ไม่ต้อง incise drain (ผิด จะทำให้ scar) Griseofulvin + prednisolone 1 mg/kg/day x 2 สัปดาห์ ลดอักเสบ ถ้า bacterial superinfection ให้ cephalexin 25-50 mg/kg/day

Q: Griseofulvin มีผลข้างเคียงไหม? — ปวดหัว (15%) GI upset photosensitivity rash hepatotoxicity (rare) leukopenia — monitor CBC, LFT ถ้า >8 สัปดาห์ Q: ติดต่อไปอย่างไรถึงจะรู้ว่าหาย? — อาการหายไม่พอ ต้องรอรอ culture ลบ Q: ไปโรงเรียนได้ไหม? — ได้หลังรับยา 2-3 สัปดาห์ (ไม่ติดต่อแล้ว) + ใช้ shampoo ต่อเนื่อง Q: โกนเด็กผมต้องไหม? — ไม่ต้อง ยาฉีดตลอดรูขุมขน ยกเว้น Kerion ซึ่งจะทำให้ผมร่วงถาวร

📞 ปรึกษากลากเกลื้อนหนังศีรษะเด็กที่ Siam Dermatology — LINE @dr.patskinclinic | โทร 061-448-7000