Spironolactone (Aldactone) สิวฮอร์โมนผู้หญิง: ทางเลือกเมื่อ Isotretinoin ไม่เหมาะ — Siam Derm IOD

Spironolactone (Aldactone) เป็น potassium-sparing diuretic ที่มีฤทธิ์ anti-androgenic — ใช้รักษาสิวฮอร์โมนในผู้หญิงโดยลด androgen receptor binding และยับยั้ง 5α-reductase ทำให้ลด sebum production และลดสิวบริเวณคาง กราม คอ ที่มี hormonal pattern โดยเฉพาะใน PCOS, late-onset acne, perimenstrual flare

ใครเหมาะกับ Spironolactone

1) ผู้หญิงอายุ 25+ ที่มี hormonal acne pattern (คาง กราม คอ flare ก่อนประจำเดือน) 2) PCOS associated acne 3) Isotretinoin failure หรือไม่สามารถใช้ (ต้องการมีบุตรในอนาคต, dyslipidemia, hepatic issue, ทน side effect ไม่ได้) 4) สิวที่ดื้อต่อ topical + oral antibiotic. ห้ามใช้: ตั้งครรภ์ (Category C, feminization male fetus risk), hyperkalemia, severe renal impairment

Protocol และขนาด

Starting dose: 25-50 mg/day x 1-2 เดือน แล้ว titrate เพิ่มเป็น 100 mg/day หากไม่เห็นผลใน 2-3 เดือน. Maximum: 200 mg/day (บางการศึกษา). Onset of effect: 2-3 เดือน, peak effect: 6 เดือน. Combine กับ oral contraceptive (Yaz, Diane-35) เพิ่มประสิทธิภาพและคุมกำเนิด. Maintenance: 50-100 mg/day ต่อเนื่อง 1-2 ปี

Monitoring + Side effects

Baseline: K+, creatinine, BP, pregnancy test. Follow-up: K+ + creatinine ที่ 1 และ 3 เดือนหลังเริ่มหรือเปลี่ยนขนาด — ถ้าผู้ป่วยอายุ < 45 และไม่มี renal/cardiac comorbidity บาง guideline อาจไม่จำเป็นต้องตรวจ K+ ประจำ. Side effects ที่พบบ่อย: ประจำเดือนผิดปกติ (combine กับ OCP แก้ได้), เต้านมตึง, ปัสสาวะบ่อย, dizziness, hyperkalemia (พบ < 1% ในคนปกติ)

คำถามที่พบบ่อย

Q: ใช้กี่นานถึงเห็นผล? — 2-3 เดือนเห็นการลดลงของสิว 6 เดือนถึง peak Q: ผู้ชายใช้ได้ไหม? — ไม่ในขนาดที่รักษาสิว (gynecomastia, feminization) Q: หยุดยาแล้วสิวกลับมาไหม? — มักกลับมาเมื่อหยุดยา ต้อง maintain dose ต่ำหรือพิจารณา Isotretinoin

📞 ปรึกษา Spironolactone สำหรับสิวฮอร์โมน — Siam Dermatology LINE @dr.patskinclinic