Roaccutane (Isotretinoin) vs Spironolactone — สิวอักเสบหญิงเลือกยาตัวไหน

ผู้ป่วยสิวอักเสบรุนแรงหรือสิวผู้หญิงวัยผู้ใหญ่ มักเจอคำถามว่า ระหว่าง Isotretinoin (Roaccutane) กับ Spironolactone ควรเลือกตัวไหน ยาทั้ง 2 ตัวมีกลไกต่างกันสิ้นเชิง Isotretinoin ลด sebum production ถาวรลง ~90% และออกฤทธิ์ต่อ C. acnes ส่วน Spironolactone ออกฤทธิ์ต่อ androgen receptor ลด sebum จาก hormonal signaling บทความนี้สรุป decision matrix ตามแนวทางสถาบันโรคผิวหนัง (IOD)

Isotretinoin (Roaccutane): สำหรับ nodulocystic + scarring

ข้อบ่งชี้: ได้ผลถาวร (cumulative dose 120-150 mg/kg) Sebum reduction อยู่ได้หลายปีหลังหยุดยา ลด scarring จาก deep cystic acne ข้อบ่งชี้หลักสำหรับ: nodulocystic acne, recalcitrant moderate acne, scarring acne, gram-negative folliculitis, hidradenitis suppurativa, severe seborrhea/rosacea ข้อห้าม: ตั้งครรภ์ (รุนแรง teratogen) หญิงจะตั้งครรภ์ ต้องคุมกำเนิดอย่างเข้มงวด (iPLEDGE program) Monitoring: LFT, lipid profile, CBC ครั้งแรกและทุกเดือน

Spironolactone: สำหรับ adult female hormonal pattern

ข้อบ่งชี้: ปลอดภัยสำหรับผู้หญิงวัยผู้ใหญ่ (ไม่ได้ teratogen รุนแรงเทียบไม่ต้อง pregnancy test) Maintenance therapy หลัง Isotretinoin ได้ดี ขนาดเริ่มต้น 25-50 mg/day เพิ่มได้ถึง 100-200 mg/day Indication หลัก: female adult acne (hormonal pattern jawline + chin + perimenstrual flares), PCOS-associated acne, hirsutism, female pattern hair loss ข้อห้าม: ชายไม่ควรใช้ (feminization, gynecomastia), pregnancy/planning pregnancy, hyperkalemia, renal impairment Monitoring: BP, K+ ถ้า >45 ปี หรือมี ACEI/ARB/NSAID/renal issue

Combination therapy และ decision matrix

สถานการณ์ผสมผสาน: ผู้หญิง adult ที่มี hormonal pattern + scarring อาจใช้ Spironolactone ร่วมกับ low-dose Isotretinoin หรือ Isotretinoin 6-12 เดือน แล้ว maintenance ด้วย Spironolactone Decision Matrix: หญิงที่ต้องการลด sebum ถาวร = Isotretinoin / หญิงที่ hormonal pattern + plan pregnancy ภายใน 3 ปี = Spironolactone (อย่าลืม contraception) / ชาย = Isotretinoin (Spironolactone มี anti-androgen effect) / severe inflammatory nodulocystic = Isotretinoin / mild-moderate hormonal female adult = ลอง Spironolactone ก่อน / PCOS = combo Spironolactone + Metformin + low-dose OC

Q: ของไหนออกฤทธิ์เร็วกว่ากัน? — Isotretinoin เห็นผลชัด 6-8 สัปดาห์ Spironolactone 8-12 สัปดาห์ Q: รับ Roaccutane แล้วรับ Spironolactone ต่อได้ไหม? — ได้ เป็น sequential strategy ที่ใช้บ่อยในผู้หญิง adult Q: Spironolactone ทำให้มีบุตรไม่ได้จริงหรือ? — ไม่มีหลักฐานชัดเจน แต่ทางทฤษฎีมี จึงแนะนำให้ contraception Q: ผมมีฝ้ายชายรับ Spironolactone ได้ไหม? — ไม่แนะนำ— risk gynecomastia 30%+ ผู้ชายให้ไป Isotretinoin หรือยาทา retinoid

📞 ปรึกษาเรื่องสิวไหนสำหรับผู้หญิงที่ Siam Dermatology — LINE @dr.patskinclinic | โทร 061-448-7000