Granuloma Annulare: ผื่นวงกลม Smooth Papules ที่ไม่ใช่กลาก — วินิจฉัยและรักษาโดยแพทย์ผิวหนัง

Granuloma Annulare (GA) เป็นโรคผิวหนังอักเสบเรื้อรังชนิดหนึ่ง ลักษณะเป็นผื่นนูนเรียบเรียงเป็นวงกลมหรือครึ่งวงกลม สีชมพูถึงสีเนื้อ ไม่มีขุย ไม่คัน มักเกิดบนหลังมือ หลังเท้า หรือข้อ ผู้ป่วยจำนวนมากเข้าใจผิดว่าเป็นกลาก (Tinea) เพราะลักษณะเป็นวงเหมือนกัน แต่ Granuloma Annulare ไม่ได้เกิดจากเชื้อรา และไม่ตอบสนองต่อยาฆ่าเชื้อรา การวินิจฉัยแยกโรคโดยแพทย์ผิวหนังเฉพาะทางจึงสำคัญ

ชนิดของ Granuloma Annulare

แบ่งเป็นหลายชนิด ที่พบบ่อยคือ Localized GA (พบมากที่สุด 75% เป็นวงเดียวหรือสองสามวงบนหลังมือเท้า ผู้ป่วยมักเป็นเด็กหรือวัยรุ่น), Generalized GA (มีผื่นหลาย 10 จุดขึ้นไปกระจายทั่วตัว มักพบในผู้ใหญ่และสัมพันธ์กับเบาหวานหรือไขมันในเลือดสูง), Subcutaneous GA (ก้อนใต้ผิวหนังในเด็ก), และ Perforating GA (มีรูพรุนปล่อยสารออกมา)

การวินิจฉัยและโรคที่เกี่ยวข้อง

แพทย์ผิวหนังวินิจฉัยจากลักษณะทางคลินิกเป็นหลัก กรณีไม่แน่ใจให้ตัดชิ้นเนื้อตรวจ (Skin Biopsy) จะพบ Palisading Granuloma ล้อมรอบบริเวณ Necrobiotic Collagen และมี Mucin สะสมระหว่างเส้นใย Collagen ผ่านกลไก T-cell mediated immune response โดยเฉพาะ Th1 cytokines ในรายที่เป็น Generalized GA ควรตรวจเบาหวาน (HbA1c) ไทรอยด์ และไขมันในเลือด เพราะมีรายงานความสัมพันธ์กัน

การรักษา

Localized GA: ครึ่งหนึ่งหายเองภายใน 2 ปี ถ้าต้องการรักษาให้ฉีด Intralesional Triamcinolone 2.5-5 mg/ml เข้าผื่นโดยตรง หรือใช้ Potent Topical Steroid + Occlusion ทาแล้วปิดด้วยพลาสติก Generalized GA: ใช้ Methotrexate, Hydroxychloroquine, Dapsone, NB-UVB หรือ PUVA Phototherapy ในรายดื้อยา TNF-alpha inhibitors มีรายงานได้ผล สำคัญคือไม่ใช้ยาฆ่าเชื้อราเพราะไม่ใช่เชื้อรา

คำถามที่พบบ่อย

Q: Granuloma Annulare ติดต่อไหม? A: ไม่ติดต่อ ไม่ใช่เชื้อโรค Q: ต่างจากกลากอย่างไร? A: กลากมีขุยตรงขอบ คัน ผลเชื้อราบวก ส่วน GA เรียบ ไม่คัน ผลเชื้อราลบ Q: หายเองได้ไหม? A: Localized 50% หายใน 2 ปี แต่ Generalized มักเรื้อรัง Q: ต้องตรวจเบาหวานทุกคนไหม? A: แนะนำตรวจในรายที่เป็น Generalized GA หรือเป็นซ้ำ

📞 ปรึกษา Granuloma Annulare ที่ Siam Dermatology — LINE @dr.patskinclinic | โทร 061-448-7000