Cutaneous Vasculitis: IgA Vasculitis (HSP) + Leukocytoclastic—ผื่นจ้ำเลือดคลำขา

Cutaneous Vasculitis หรือหลอดเลือดผิวหนังอักเสบ พบได้หลายรูปแบบ ตาม Chapel Hill Consensus 2012 แบ่งตามขนาดหลอดเลือด (small/medium/large) ชนิดที่พบบ่อยที่สุดคือ Cutaneous Small Vessel Vasculitis — IgA vasculitis (Henoch-Schönlein Purpura, HSP) พบมากในเด็ก (3-15 ปี) ร่วมกับ abdominal pain + arthralgia + nephritis — Leukocytoclastic Vasculitis (LCV) พบได้ทุกอายุ จาก drug, infection, autoimmune อาการสำคัญ: palpable purpura ขาสองข้าง ankle/lower leg dependent area

IgA Vasculitis (HSP): ผู้ใหญ่ต่างจากเด็ก

EULAR/PRINTO/PRES 2008 criteria for HSP: Palpable purpura (mandatory) + ≥1 ของ: 1) abdominal pain (ไม่สรຈของสี), 2) histology IgA deposition, 3) arthritis/arthralgia, 4) renal involvement (hematuria/proteinuria) เด็ก: ส่วนใหญ่ self-limiting 4-6 สัปดาห์ renal involvement 30-40% (มีไม่ถึง 5% ถึง ESRD) ผู้ใหญ่: รุนแรงกว่า renal involvement 50%+ — ต้อง monitor urinalysis + creatinine ทุก 2 สัปดาห์ช่วง 1 เดือน และทุก 1 เดือนช่วง 6 เดือน หลัง onset Trigger: URI (GAS, mycoplasma), drug, vaccination

Workup: biopsy + DIF + ANCA + renal screen

Skin biopsy <48 hours of lesion onset: H&E พบ leukocytoclastic vasculitis (neutrophil infiltrate around post-capillary venules + karyorrhexis + fibrinoid necrosis + RBC extravasation) DIF (perilesional fresh skin): IgA + C3 รูป granular รอบ vessel = IgA vasculitis (HSP) IgG / IgM granular = LCV non-IgA Workup: CBC, ESR, CRP, BUN/Cr, urinalysis (active sediment hematuria/RBC casts), LFT (ลบ HBV/HCV), ANA, RF, ANCA (myeloperoxidase, proteinase 3) — rule out medium-vessel (PAN, MPA, GPA, EGPA), C3/C4 (cryoglobulinemic), SPEP, IFE, hepatitis serology Renal flag: nephrotic-range proteinuria, RBC casts, declining GFR → nephrologist + renal biopsy

รักษา: NSAID / Prednisolone / Immunosuppressant

Skin only / self-limited: พักผ่อน ยกขาสูง leg elevation compression stocking NSAID ระยะสั้น (หยุดถ้ามี GI bleed) Severe / systemic: Prednisolone 0.5-1 mg/kg/day x 2-4 weeks taper (ระวัง: ป้องกัน GI complication intussusception ได้ แต่ไม่ป้องกัน renal involvement) Renal involvement: ACEI/ARB ถ้า proteinuria, MMF/Azathioprine/Cyclophosphamide ถ้ารุนแรง (ร่วมกับ renal team) Rituximab — ANCA-associated vasculitis, refractory IgA vasculitis Discontinue suspected drug + treat infection

Q: HSP ต่างจาก ITP ยังไง? — HSP: palpable purpura, normal platelet, IgA vasculitis ITP: non-palpable petechiae + thrombocytopenia Q: ผู้ใหญ่เป็น IgA vasculitis ต้องติดตามไตนานแค่ไหน? — 6 เดือน (90% renal complication ปรากฏภายใน 6 เดือน) urinalysis + creatinine + BP Q: Vasculitis ได้ยาอะไรบ้าง? — antibiotic (penicillin, cephalosporin, sulfa), NSAID, hydralazine, propylthiouracil, levamisole-adulterated cocaine, allopurinol Q: ต้องไปพบหมอไตไหม? — ถ้า RBC cast / proteinuria > 1g/day / GFR declining รีบ refer

📞 ปรึกษา Cutaneous Vasculitis และ IgA Vasculitis ที่ Siam Dermatology — LINE @dr.patskinclinic | โทร 061-448-7000