Cutaneous Sarcoidosis: โรคแกรนูโลมาที่ผิวหนัง—อาจแฝงรอยโรคระบบ

Cutaneous Sarcoidosis เป็นอาการทางผิวหนังของโรค Sarcoidosis ซึ่งเป็นโรคของระบบที่เกิดการอักเสบแบบ non-caseating granuloma ในหลายอวัยวะ พบรอยโรคที่ผิวหนัง 25-35% ของผู้ป่วย และในผู้ป่วยจำนวนหนึ่ง รอยโรคทางผิวหนังเป็นสัญญาณนำก่อนตรวจพบ pulmonary หรือ extracutaneous involvement ลักษณะทางคลินิกหลายแบบ — papular, plaque, lupus pernio (จมูกและแก้มพบบ่อยในหญิง black/asian), scar sarcoidosis (เกิดบนรอยแผลเก่าหรือรอยสัก) แนวทางวินิจฉัยและรักษาตามสถาบันโรคผิวหนัง (IOD)

ลักษณะทางคลินิก — Lupus pernio + papular + scar sarcoidosis

Lupus pernio: violaceous indurated plaques ที่จมูก แก้ม หู ปากบน เกี่ยวข้องกับ chronic pulmonary fibrosis และ upper respiratory tract granuloma — ตอบสนองยาก พบใน Afro-Caribbean และ Asian Papular sarcoidosis: 1-5 mm reddish-brown papules ใบหน้า รอบตา เป็น apple-jelly color ขณะ diascopy Plaque sarcoidosis: annular หรือ figurate plaques บน trunk extremity Scar sarcoidosis: ตำแหน่งของ tattoo หรือ surgical scar เกิด granulomatous reaction Subcutaneous (Darier-Roussy): nodular firm SC mass ที่ extremities

การวินิจฉัย: biopsy + ระบบตรวจ extracutaneous

Skin biopsy พบ epithelioid non-caseating granuloma with sparse lymphocyte (naked granuloma) ต้อง rule out TB ก่อน — special stain AFB, GMS, culture, PCR ตรวจระบบ: CXR (stage I-IV Scadding), pulmonary function test (DLCO), ECG (cardiac involvement พบใน 5-10% เสี่ยง sudden death), ophthalmologic exam (uveitis 25%), serum ACE (sensitivity 40-60%), 24-hr urine calcium + serum Ca (hypercalcemia from 1,25-OH-Vit D), LFT, complete blood count Cardiac sarcoidosis screening ด้วย Holter + echo + cardiac MRI (ถ้ามีอาการหรือ ECG abnormal)

การรักษา: Hydroxychloroquine / MTX / Anti-TNF

Limited cutaneous disease: topical high-potency steroid, intralesional triamcinolone 5-10 mg/mL, tacrolimus 0.1% ointment Moderate disease: Hydroxychloroquine 200-400 mg/day (eye screening, baseline + every 6-12 เดือน), Methotrexate 10-25 mg/week + folic acid (LFT, CBC ทุก 3 เดือน), tetracycline (minocycline/doxycycline) 100 mg BID Severe / lupus pernio / systemic disease: Prednisolone 0.5 mg/kg/day, Anti-TNF (Infliximab 5 mg/kg ที่ 0, 2, 6 weeks then every 4-8 weeks) มีหลักฐานดีใน lupus pernio refractory case Adalimumab เป็น alternative — ตรวจ HBV, HCV, TB ก่อนเริ่ม

Q: Cutaneous Sarcoidosis รักษาหายไหม? — Acute form (Löfgren syndrome: EN + hilar adenopathy + arthralgia) หายเอง 70-90% ใน 2 ปี Chronic form (lupus pernio) ดื้อ — ต้อง systemic therapy ระยะยาว Q: ต้องเจาะปอดทุกคนไหม? — ไม่ ถ้า CXR ปกติ ไม่จำเป็น HRCT chest แต่ถ้ามีอาการระบบหายใจ ต้องประเมินเพิ่ม Q: Sarcoidosis ติดต่อไหม? — ไม่ติดต่อ เป็น immune-mediated granulomatous disease ไม่ใช่การติดเชื้อ (แต่ต้อง exclude TB ทุกราย) Q: ใช้ Hydroxychloroquine ตลอดชีวิตได้ไหม? — ได้ ถ้า eye screening ปกติและไม่มี toxicity ระยะยาวปลอดภัย

📞 ปรึกษา Cutaneous Sarcoidosis และโรคแกรนูโลมาทางผิวหนังที่ Siam Dermatology — LINE @dr.patskinclinic | โทร 061-448-7000