Cellulitis vs Erysipelas: ผิวหนังอักเสบติดเชื้อแบคทีเรีย แยกอย่างไร รักษาอย่างไร

Cellulitis และ Erysipelas เป็นการติดเชื้อแบคทีเรียของผิวหนังชั้นลึกต่างระดับกัน มีอาการอักเสบแดง บวม ร้อน กดเจ็บ ร่วมกับไข้ ถ้ารักษาช้าอาจลุกลามถึง Necrotizing Fasciitis ซึ่งอันตรายถึงชีวิต

แยก Erysipelas vs Cellulitis

Erysipelas: ติดเชื้อชั้น Upper Dermis + Lymphatic — ขอบชัดเจนยกขึ้นจากผิว (Sharp Demarcation) สีแดงสด มักเกิดที่ใบหน้าหรือขา Group A Streptococcus เป็นสาเหตุหลัก Cellulitis: ติดเชื้อชั้น Lower Dermis + Subcutaneous — ขอบไม่ชัด (Indistinct Border) บวมลึกกว่า Staph aureus รวมถึง MRSA, Streptococcus ทั้งคู่มีไข้สูง ต่อมน้ำเหลืองอักเสบ (Lymphangitis) บอกถึง Systemic Toxicity

การวินิจฉัย

วินิจฉัยจากลักษณะทางคลินิก ตรวจ CBC, CRP, ESR ถ้ามีไข้สูงหรือ Systemic Toxicity เก็บ Hemoculture ก่อนให้ยา (ผลบวก ≤5%) Wound culture ถ้ามีแผลเปิด Ultrasound หากสงสัย Abscess MRI ถ้าสงสัย Necrotizing Fasciitis (Gas, Fascial enhancement)

ยาปฏิชีวนะ — ขึ้นอยู่กับความรุนแรง

ไม่รุนแรง (ไม่มีไข้ ไม่มีปัจจัยเสี่ยง): ยารับประทานทางปาก Cephalexin 500 mg ทุก 6 ชม. หรือ Dicloxacillin รอบ 7-10 วัน หากสงสัย MRSA ใช้ Doxycycline/Clindamycin/TMP-SMX Erysipelas ชัดเจน: Penicillin V/Amoxicillin รุนแรง (มีไข้ Systemic Toxicity Lymphangitis): Admit ให้ IV Ceftriaxone, Cefazolin, Clindamycin (ถ้าสงสัย MRSA + Vancomycin) ร่วมกับยกขาสูง รักษาสาเหตุต้นทาง — โดยเฉพาะ Tinea pedis ระหว่างนิ้วเท้าที่เป็นประตูเชื้อ

คำถามที่พบบ่อย

Q: ต้อง Admit ไหม? A: ถ้ามีไข้สูง, Hypotension, ผิวลอกล่อน, ผู้ป่วยภูมิคุ้มกันต่ำ (เบาหวาน, ไทรอยด์) Q: จะรู้ได้ไงว่าเป็น Necrotizing Fasciitis? A: ปวดรุนแรงไม่สมประมาณกับผิว, มีตุ่มพอง, Gas, รีบปรึกษาศัลยกรรม Q: กลับซ้ำได้ไหม? A: ได้ 30% ของผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยง (Lymphedema) Q: ป้องกันซ้ำอย่างไร? A: รักษา Tinea pedis, ดูแลเท้าให้แห้ง, Compression ถ้ามี Lymphedema

📞 ปรึกษา Cellulitis/Erysipelas ที่ Siam Dermatology — LINE @dr.patskinclinic | โทร 061-448-7000