Atypical (Dysplastic) Nevi: ไฝที่ผิดปกติ ติดตามด้วย ABCDE + Dermoscopy

Atypical nevi หรือ Dysplastic Naevus คือไฝที่มีลักษณะไม่ปกติทางคลินิก ขนาดมัก ≥5 mm ขอบไม่เรียบ (irregular border) สีมีหลายเฉดไม่สม่ำเสมอ (variegated color) จัดเป็น marker ของความเสี่ยงต่อ melanoma ผู้ป่วยที่มี atypical nevi ≥5 จุดมีความเสี่ยง melanoma สูงถึง 6 เท่า หากมีประวัติครอบครัว melanoma จัดเข้ากลุ่ม FAMMS (Familial Atypical Multiple Mole Melanoma Syndrome) มียีน CDKN2A mutation

ABCDE Rule และลักษณะ Atypical

A = Asymmetry, B = Border irregular, C = Color variegation, D = Diameter >6 mm, E = Evolution (เปลี่ยนขนาด/สี/รูปร่าง) พบ 1 ข้อขึ้นไปต้อง dermoscopy พบ 3 ข้อขึ้นพิจารณา biopsy ลักษณะทางคลินิก atypical: shoulder/fried-egg appearance, light brown center + dark eccentric pigmentation, pebbly surface

Full Body Photography + Sequential Dermoscopy

สำหรับผู้ป่วยที่มี atypical nevi หลายจุด ระบบติดตามมาตรฐานคือ ถ่ายรูป full-body ไว้เป็น baseline ยี่ dermoscopy ไฝที่สงสัยทุก 6-12 เดือน (high-risk ทำถี่ขึ้น) เปรียบเทียบภาพ "two-step" ถ้ามีไฝที่เปลี่ยนแปลง ≥1 mm หรือมีไฝใหม่ ทำ biopsy ทันที

เมื่อไรต้อง Excision

Mild dysplasia: ไม่ต้องตัดซ้ำ ถ้า margin clear Moderate to severe dysplasia: แนะนำตัดซ้ำด้วย margin 2-5 mm Severe dysplasia + atypia: ตัดซ้ำ margin 5 mm เหมือน melanoma in situ ผู้ป่วยต้องหลีกเลี่ยง UV ตรวจผิวทั้งตัวทุก 6 เดือนตลอดชีวิต หากมีประวัติครอบครัว ควรตรวจ genetic CDKN2A

คำถามที่พบบ่อย

atypical nevi ต้องตัดออกทั้งหมดหรือไม่? ไม่จำเป็น ตัดเฉพาะตัวที่มีลักษณะผิดปกติ ส่วนไฝที่ไม่มีปัญหาติดตาม sequential dermoscopy ได้

Full-body photography จำเป็นทุกคนไหม? ไม่ จำเป็นสำหรับผู้ป่วยสูงเสี่ยง ได้แก่ atypical nevi ≥5 จุด, FAMMS, ประวัติ melanoma, หรือ immunosuppressed

ไฝที่ตัดออกแล้วจะขึ้นอีกไหม? ถ้าตัด margin พอ ไม่ขึ้นซ้ำ (~5%) ส่วนลักษณะ recurrent nevus phenomenon ต้องแยกจาก melanoma ด้วยเสมอ

คนไทยมีความเสี่ยง melanoma สูงไหม? ต่ำกว่าผิวขาว แต่ acral lentiginous melanoma (ฝ่ามือฝ่าเท้าเล็บ) พบบ่อยในคนเอเชีย ตรวจไฝตามจุดเหล่านี้เป็นพิเศษ

📞 ตรวจไฝ Dysplastic Nevi ที่ Siam Dermatology — LINE @dr.patskinclinic | โทร 061-448-7000