หิด (Scabies) และเหา (Pediculosis): ปรสิตผิวหนังติดต่อ รักษา Permethrin/Ivermectin

Scabies (หิด) เป็นโรคผิวหนังจากไรขนาดเล็ก Sarcoptes scabiei var. hominis ที่ตัวเมียขุดรูใต้ชั้นหนังกำพร้าและวางไข่ ติดต่อจากสัมผัสผิวหนังโดยตรง อาการคันรุนแรงมากขึ้นตอนกลางคืน พบ Burrow (รอยขีดขนาด 2-5 มม.) บริเวณซอกนิ้ว ข้อมือ รักแร้ ต้นขา อวัยวะเพศ ในเด็กอาจพบที่ฝ่ามือ/ฝ่าเท้า Crusted Scabies มีรอยสะเก็ดหนา พบในผู้ภูมิคุ้มกันบกพร่อง ติดต่อง่ายมาก มีไรจำนวนมหาศาล

การรักษา Scabies

Permethrin 5% cream ทาจากลำคอลงไปทั่วตัว (รวมระหว่างนิ้วมือ ใต้เล็บ ซอกอวัยวะเพศ) ทิ้งไว้ 8-14 ชม. ล้างออก ทำซ้ำอีก 7 วัน อีกรอบ Ivermectin ชนิดรับประทาน 200 mcg/kg ทานซ้ำ 1-2 สัปดาห์ต่อมา เหมาะสำหรับผู้ป่วยที่ผื่นกระจาย Crusted Scabies หรือรักษาในสถาบัน/เรือนจำ ต้องรักษาบุคคลในบ้านทุกคน รวมผู้ไม่มีอาการ ซักผ้าปูที่นอนและเสื้อผ้าที่อุณหภูมิ ≥ 60°C

Pediculosis Capitis (เหา)

Pediculus humanus capitis เหาบนหนังศีรษะ พบมากในเด็กประถมหญิง คันหนังศีรษะมากโดยเฉพาะหลังหู ต้นคอ พบไข่เหา (ไข่มีสีขาวติดเส้นผมแน่น) รักษา Permethrin 1% หรือ Malathion 0.5% lotion → หวีทิ้งไว้ 10 นาที-12 ชม. ล้างออก ทำซ้ำ 7-10 วัน หวีไข่ด้วยหวีถี่ (Nit comb) ตรวจสมาชิกในครอบครัว ยากิน Ivermectin สำรองถ้าดื้อ

Pediculosis Pubis & Corporis

Pediculosis pubis (โลน/เหาจุดซ่อน) ไข่ติดขนบริเวณอวัยวะเพศ ติดต่อทางเพศสัมพันธ์ ตรวจ STD ร่วม Pediculosis corporis บนร่างกาย พบในผู้ไม่มีสุขลักษณะ ตัวไรอยู่ในตะเข็บผ้าถ้าไม่อยู่บนตัวคน รักษาด้วยการซักผ้า + Permethrin

คำถามที่พบบ่อย

Q: หิดติดง่ายไหม? A: ติดมาก ผ่านการสัมผัสผิวหนังนานหรือของใช้ร่วมกัน Q: รักษาคนเดียวหรือทั้งครอบครัว? A: ต้องทั้งครอบครัวพร้อมกัน แม้ไม่มีอาการ Q: คันหยุดยาหลังรักษาหรือไม่? A: อาจคันต่อไป 2-4 สัปดาห์จากซากไรที่ตายแล้ว (Post-scabies itch) Q: เหาติดจากหมวกไหม? A: ไม่ติด ติดจากคนสู่คน

📞 ปรึกษาหิด/เหาที่ Siam Dermatology — LINE @siamderm | โทร 061-448-7000

บทความโดย นพ.ภัทร วรวุทธินนท์ แพทย์เฉพาะทางผิวหนัง · ตรวจทานล่าสุด 16 กรกฎาคม 2569