ซิฟิลิส (Syphilis): ระยะ Primary, Secondary, Tertiary — VDRL + TPHA รักษาด้วย Benzathine Penicillin

ซิฟิลิส (Syphilis) เป็นโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์จากเชื้อ Treponema pallidum — spirochete ที่ไม่สามารถเพาะเลี้ยงในห้องปฏิบัติการได้ อุบัติการณ์ของโรคแบ่งเป็น 3 ระยะ มีช่วงแฝง (Latent) คั่นระหว่าง ถ้าไม่ได้รับการรักษา จะกลายเป็นระยะ Tertiary มีภาวะแทรกซ้อนต่อสมอง/หัวใจหลอดเลือดได้

Primary Syphilis — Chancre

ระยะฟักตัว 9-90 วัน (เฉลี่ย 3 สัปดาห์) → Chancre — แผลขอบแข็ง ไม่เจ็บ (Painless) รูปมนขอบชัด บริเวณอวัยวะเพศ ปาก ช่องปาก ร่วมกับต่อมน้ำเหลืองขั้วไม่เจ็บ หายได้เองใน 3-6 สัปดาห์ (แต่ยังมีเชื้อ!)

Secondary Syphilis

6-12 สัปดาห์หลังติดเชื้อ (หรือ 4-10 สัปดาห์หลัง Chancre): ผื่น Maculopapular สีแดงอมทองแดง (Copper-colored) ขึ้นได้ฝ่ามือ/ฝ่าเท้า (ลักษณะเฉพาะ) Condyloma Lata (ติ่งเนื้อแฉะขึ้นขาวรอบอวัยวะเพศ) Mucous patches ‘Moth-eaten' alopecia ไข้ต่ำ ต่อมน้ำเหลืองโต

การตรวจและรักษา

Screening: VDRL/RPR (Non-treponemal) Confirm: TPHA/FTA-ABS (Treponemal — ผลบวกตลอดชีพ ยืนยันการติดเชื้อได้) Primary/Secondary/Early Latent: Benzathine Penicillin G 2.4 ล้าน IU IM ครั้งเดียว Late Latent/Tertiary: 2.4 ล้าน IU IM ทุกสัปดาห์ × 3 สัปดาห์ Neurosyphilis: IV Penicillin 10-14 วัน แพ้ยา Penicillin: Doxycycline 100 mg × 14 วัน Jarisch-Herxheimer — ไข้ ปวดเมื่อย ปวดตัว 6-12 ชม. หลังฉีด ไม่อันตราย แจ้งคู่นอนร่วมมารับการรักษา ต้องลงทะเบียนตามกฎหมาย

คำถามที่พบบ่อย

Q: ติดซิฟิลิสอย่างไร? A: จากเพศสัมพันธ์ มารดาสู่ลูก ทางเลือด (พบได้) Q: ตรวจเลือดขึ้นมาตั้งแต่เมื่อไหร่? A: 3-4 สัปดาห์หลังติดเชื้อ Q: HIV/Syphilis สัมพันธ์กันไหม? A: สัมพันธ์สูง ต้องตรวจ HIV ร่วมเสมอ Q: ต้องแจ้งคู่นอนไหม? A: จำเป็นมาก ต้อง Treat partner ติดตาม 90 วัน

📞 ปรึกษา ซิฟิลิส ที่ Siam Dermatology — LINE @siamderm | โทร 061-448-7000

บทความโดย นพ.ภัทร วรวุทธินนท์ แพทย์เฉพาะทางผิวหนัง · ตรวจทานล่าสุด 16 กรกฎาคม 2569