Pompholyx (Dyshidrotic Eczema): ตุ่มน้ำใสฝ่ามือฝ่าเท้าที่คันรุนแรง

Pompholyx หรือ Dyshidrotic Eczema คือโรคผิวหนังอักเสบชนิดหนึ่งที่มีลักษณะเฉพาะคือตุ่มน้ำใสขนาดเล็ก (vesicles) เกิดขึ้นที่ขอบนิ้วมือ ฝ่ามือ ฝ่าเท้า และนิ้วเท้า พร้อมกับอาการคันรุนแรง โรคนี้พบได้บ่อยในคนอายุ 20–40 ปี และมักกำเริบซ้ำๆ ตามฤดูกาลหรือในช่วงที่มีความเครียด

ลักษณะอาการของ Pompholyx

ตุ่มน้ำใสจะปรากฏขึ้นอย่างฉับพลันที่ขอบนิ้วมือ ฝ่ามือ หรือฝ่าเท้า ขนาดตุ่มตั้งแต่ 1–3 มิลลิเมตร คันมากในช่วงแรก เมื่อเวลาผ่านไป 2–3 สัปดาห์ตุ่มจะแตกและผิวหนังลอกออก บางรายลอกลึกจนเจ็บ โรคนี้มักวนซ้ำทุก 3–4 สัปดาห์

สาเหตุและปัจจัยกระตุ้น

• ความเครียดทางจิตใจ — เป็นตัวกระตุ้นที่พบบ่อยที่สุด

• การแพ้โลหะ โดยเฉพาะนิกเกิล (nickel) — พบในคนที่แพ้เครื่องประดับ

• เหงื่อออกมากที่มือ (hyperhidrosis)

• ภูมิแพ้ในระบบทางเดินหายใจ (atopic diathesis)

การรักษา

• ประคบเย็น — ช่วยลดอาการคันและบวมในระยะเฉียบพลัน

• Corticosteroid cream ความแรงสูง — ทาบริเวณตุ่มในช่วงกำเริบ

• Tacrolimus หรือ pimecrolimus — ทางเลือกสำหรับรายที่ใช้ steroid ไม่ได้นาน

References

• Lofgren SM et al. Diagnosis of Dyshidrosis. JAAD. 2006;55(2):299-304.

• Wollina U. Pompholyx: A Review of Clinical Features, Differential Diagnosis and Management. Am J Clin Dermatol. 2010;11(5):305-314.

• Veien NK. Acute and Recurrent Vesicular Hand Dermatitis. Dermatol Clin. 2009;27(3):337-353.