โรคเล็บ (Nail Disorders) — Onycholysis และ Nail Psoriasis ยืนยันและรักษา

โรคเล็บที่พบบ่อยและมักถูกเข้าใจผิดว่าเป็นเชื้อราเล็บมี 2 กลุ่มสำคัญ คือ Onycholysis (เล็บแยกออกจากฐานเล็บ) และ Nail Psoriasis (สะเก็ดเงินที่เล็บ) โดย Onycholysis อาจเกิดจากการกระแทก การใช้ยา เช่น tetracycline หรือการทำเล็บ (manicure) ส่วน Nail Psoriasis พบได้ถึง 50% ของผู้ป่วยสะเก็ดเงินชนิดปื้นหนา ลักษณะจำเพาะของสะเก็ดเงินที่เล็บ ได้แก่ รอยบุ๋มเล็ก ๆ (pitting), จุดสีน้ำตาลใต้เล็บคล้ายหยดน้ำมัน (oil drop sign), ผิวใต้เล็บหนา (subungual hyperkeratosis) และเล็บแยกจากฐาน การวินิจฉัยที่ถูกต้องช่วยให้เลือกการรักษาได้ตรงจุด

การประเมินความรุนแรงด้วย NAPSI Score

แพทย์ผิวหนังใช้คะแนน Nail Psoriasis Severity Index (NAPSI) เพื่อประเมินและติดตามการรักษาอย่างเป็นระบบ

• วิธีให้คะแนน: แบ่งเล็บเป็น 4 ส่วน (quadrant) แล้วให้คะแนนตามความผิดปกติ

• กลุ่มอาการเมทริกซ์: pitting, leukonychia, red spots และ crumbling บ่งชี้การอักเสบที่ nail matrix

• กลุ่มอาการฐานเล็บ: oil drop, onycholysis, splinter hemorrhage และ hyperkeratosis บ่งชี้การอักเสบที่ nail bed

• การแยกโรค: ควรแยกจากเชื้อราเล็บ (onychomycosis) ด้วยการตรวจ KOH หรือ PAS เพราะพบร่วมกันได้ถึง 30% ของผู้ป่วย nail psoriasis

ก่อนประเมิน NAPSI ควรยืนยันว่าเล็บที่ล่อนและหนาขึ้นเกิดจากสะเก็ดเงินจริง ไม่ใช่เชื้อราที่เล็บ ซึ่งพบร่วมกันได้บ่อยและทำให้ภาพทางคลินิกซ้อนทับกัน รายละเอียดอาการและการรักษาสะเก็ดเงินที่เล็บ อ่านเพิ่มได้ที่บทความเฉพาะ ส่วนเล็บที่ผิวไม่เรียบโดยไม่มีหลุมหรือจุดสีน้ำมัน ให้แยกจากเล็บเป็นคลื่นตามวัย ก่อน และดูภาพรวมโรคเล็บทั้งหมดได้ที่คู่มือโรคเล็บ

การรักษาเฉพาะที่: ยาฉีดและยาทา

สำหรับผู้ป่วยที่มีอาการไม่รุนแรงหรือเป็นเฉพาะบางเล็บ การรักษาเฉพาะที่เป็นทางเลือกแรก

• ยาฉีด: Intralesional Triamcinolone 2.5-5 มก./มล. ฉีดที่โคนเล็บ (nail matrix) ทุก 4-6 สัปดาห์ ช่วยลด pitting และ leukonychia

• ยาทา: Clobetasol 0.05% ชนิดน้ำหรือน้ำยาทาเล็บ ร่วมกับ Calcipotriol หรือ Tazarotene 0.1% gel ทาบริเวณโคนเล็บและ cuticle ทุกคืน มักเห็นผลบางส่วนใน 6 เดือน

การรักษาด้วยยาระบบและ Biologic

ในรายที่รุนแรงหรือเป็นหลายเล็บร่วมกับสะเก็ดเงินทั่วตัว แพทย์อาจพิจารณายาระบบ

• Methotrexate: Methotrexate 7.5-25 มก./สัปดาห์ ได้ผลปานกลาง

• Apremilast: Apremilast 30 มก. วันละ 2 ครั้ง โดยไม่ต้องตรวจเลือดติดตามมาก

• Biologic: Adalimumab, Secukinumab (IL-17), Guselkumab (IL-23) ตอบสนองดีมาก ลด NAPSI ได้มากกว่า 75% ใน 16-24 สัปดาห์ โดยเลือกตามการมีข้ออักเสบร่วม สะเก็ดเงินที่ผิวหนัง และสิทธิการรักษา

คำถามที่พบบ่อย

Pitting ต่างจากเชื้อราเล็บอย่างไร? เชื้อราเล็บจะมีผิวใต้เล็บหนาและเล็บเปลี่ยนเป็นสีเหลือง ตรวจ KOH หรือ PAS ให้ผลบวก ส่วน pitting เป็นลักษณะของสะเก็ดเงินหรือผมร่วงเป็นหย่อม (alopecia areata)

ฉีดสเตียรอยด์ที่เล็บเจ็บไหม? มีอาการเจ็บพอสมควร แต่สามารถใช้ยาชาทา (EMLA) ร่วมกับเทคนิคฉีดเร็วเพื่อช่วยลดความเจ็บได้

สะเก็ดเงินที่เล็บสัมพันธ์กับข้ออักเสบอย่างไร? ผู้ป่วย nail psoriasis พบร่วมกับข้ออักเสบสะเก็ดเงิน (psoriatic arthritis) ได้ 30-50% จึงควรตรวจข้ออักเสบร่วมด้วยเสมอ

เล็บที่เสียจะหายหลังรักษาไหม? หายช้า ต้องรอประมาณ 6-12 เดือน เพราะเล็บต้องงอกขึ้นใหม่ทั้งหมด

หากคุณมีเล็บผิดปกติ เช่น เล็บเป็นรอยบุ๋ม เล็บแยกจากฐาน หรือมีจุดน้ำมันใต้เล็บที่รักษาไม่หาย ควรได้รับการวินิจฉัยแยกจากเชื้อราเล็บ แนะนำปรึกษาแพทย์เฉพาะทางผิวหนังที่ Siam Dermatology โทร 061-448-7000 หรือ LINE @siamderm

บทความโดย นพ.ภัทร วรวุทธินนท์ แพทย์เฉพาะทางผิวหนัง · ตรวจทานล่าสุด 16 กรกฎาคม 2569