สิวจากหน้ากากอนามัย (Maskne): สาเหตุ การป้องกัน และการรักษา

Maskne หรือ 'Mask acne' เป็นเทอมใหม่ที่ใช้อธิบายการเกิดสิวหรือผื่นจากการสวมหน้ากากอนามัยเป็นเวลานาน ปัญหานี้เพิ่มขึ้นมากตั้งแต่ช่วงโควิด-19 ทำให้คนจำนวนมากต้องสวมหน้ากากทั้งวัน Maskne อย่างถูกต้องคือ Acne Mechanica ซึ่งเป็นสิวที่เกิดจากการเสียดสีและความชื้นที่สะสม

สาเหตุของ Maskne

ความชื้นสะสมภายในหน้ากาก เมื่อสวมหน้ากากยาวๆ เสียดสีจากหน้ากากทำให้เกิด Follicular occlusion ซึ่งเป็นสถานการณ์ที่ดีต่อการเจริญเติบโตของแบคทีเรีย Propionibacterium acnes ซึ่งเป็นสาเหตุของสิว สารเคมีที่อยู่ในวัสดุหน้ากากอาจกระตุ้นผิว ก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ (CO2) ที่สะสมอยู่ภายในหน้ากาก ทำให้ pH ของผิวเปลี่ยนแปลง การเหงื่อและเชื้อแบคทีเรีย ความร้อนจากหน้ากากเพิ่มขึ้น

บริเวณที่เกิด Maskne

Maskne มักเกิดที่บริเวณที่สัมผัสหน้ากากมากที่สุด ได้แก่ คาง (ด้านล่างของใบหน้า) แก้ม (สองข้างของใบหน้า) จมูก และบริเวณรอบปาก บริเวณเหล่านี้มีความหนาแน่นกว่าบริเวณอื่น ผิวในพื้นที่นี้รู้สึกหนาแน่น มี Sebaceous glands เยอะ จึงมีความเสี่ยงต่อการเกิดสิวสูงขึ้น

ปัญหาอื่นที่ตามมาจากการสวมหน้ากาก

นอกจากสิวแล้ว การสวมหน้ากากยาวๆ อาจสร้างปัญหาผิวหนังอื่นๆ ได้ เช่น ผื่นแพ้จากการเสียดสี (Contact dermatitis) ผิวแห้ง คัน ผิวระคายเคือง รอยดำที่แก้มและคาง (Post-inflammatory hyperpigmentation) โรค Rosacea (หน้าแดง) มักกำเริบขึ้นเนื่องจากความร้อนและความชื้นที่สะสม

การป้องกัน Maskne

เลือกหน้ากากผ้า (Cloth masks) ที่มีหลายชั้นและระบายอากาศดีกว่า เช่น cotton blends แทน Synthetic materials ที่อาจระคายเคือง ล้างหน้าให้สะอาดก่อนสวมหน้ากาก และล้างใหม่ทันทีหลังถอดหน้ากาก ใช้ Gentle cleanser ที่เหมาะสำหรับผิวที่เป็นสิว หลีกเลี่ยงการทาครีมหนักเพราะจะเพิ่มความชื้นภายในหน้ากาก หลีกเลี่ยงการทา Makeup บนผิวที่อยู่ภายในหน้ากาก หากจำเป็น ใช้เครื่องสำอาง Oil-free ที่ Non-comedogenic หยุดพักจากการสวมหน้ากากเป็นระยะ หากเป็นไปได้

สกินแคร์ routine ที่ช่วยลด Maskne

ล้างหน้าสองครั้งต่อวัน ด้วย Gentle cleanser ที่เหมาะกับประเภทผิว ใช้ Toner หรือ Astringent ที่ไม่รุนแรง เพื่อลดความมัน ใช้ Lightweight moisturizer ที่ Non-comedogenic ทาครีมกลางวันที่มี Sunscreen SPF 30+ ใช้ Acne treatment ที่ประกอบด้วย Salicylic acid (BHA) หรือ Benzoyl peroxide (ถ้าผิวไม่แพ้) Retinol หรือ Adapalene (Differin) ช่วยลดการสะสมตัวของ Dead skin cells แม้ว่า Retinol อาจกระตุ้นผิวได้

การรักษา Maskne

หากสิวไม่หาย แม้หลังจากดูแลตนเองแล้ว โปรดติดต่อแพทย์ผิวหนัง แพทย์อาจสั่งยาทาภายนอก เช่น Topical antibiotics, Topical retinoids, หรือ Oral antibiotics สำหรับผู้ที่มีสิวรุนแรง การรักษา Laser หรือ Chemical peeling บางครั้งอาจช่วยลดรอยดำหลังจากสิว (Post-inflammatory marks) ที่ Siam Dermatology สมุทรปราการ-กรุงเทพฯ แพทย์ของเรามีประสบการณ์ในการรักษา Maskne และปัญหาผิวหนังที่เกี่ยวข้อง

อ้างอิง: (1) Sah SK (2021). Maskne: A new pandemic challenge. J Cosmet Dermatol 20(3):655-656. (2) Zuo Y, et al. (2021). Skin reactions to N95 respirators and other face coverings. J Allergy Clin Immunol 147(2):426-434. (3) Dao H, et al. (2020). Acne mechanica. In: Goldsmith LA, et al. eds. Fitzpatrick's Dermatology in General Medicine. 8th ed. (4) Janssen JM, et al. (2013). An outbreak of acne mechanica from occupational exposures related to the use of airway management equipment. Arch Dermatol 149(10):1196-1198.