ผื่นเซ็บเดิร์ม (Seborrheic Dermatitis): สาเหตุ อาการ และวิธีรักษา

ผื่นเซ็บเดิร์ม (Seborrheic Dermatitis) เป็นโรคผิวหนังอักเสบเรื้อรังที่พบได้บ่อยมาก โดยเฉพาะบริเวณที่มีต่อมไขมันหนาแน่น เช่น หนังศีรษะ ใบหน้า และลำตัวส่วนบน ผู้ป่วยมักมีอาการผื่นแดง ลอกเป็นสะเก็ด มีรังแค และคันเป็นระยะ โรคนี้ไม่ติดต่อแต่สามารถกลับมาเป็นซ้ำได้ ที่คลินิกสยามเดอร์มาโทโลจี เราให้การวินิจฉัยและรักษาผื่นเซ็บเดิร์มอย่างมีประสิทธิภาพ

สาเหตุของผื่นเซ็บเดิร์ม

สาเหตุที่แท้จริงของผื่นเซ็บเดิร์มยังไม่ทราบแน่ชัด แต่เชื่อว่าเกี่ยวข้องกับหลายปัจจัยร่วมกัน ได้แก่ เชื้อรา Malassezia ที่อาศัยอยู่บนผิวหนังตามธรรมชาติ เมื่อเชื้อรานี้เจริญเติบโตมากเกินไปจะกระตุ้นให้เกิดการอักเสบ นอกจากนี้ยังเกี่ยวข้องกับการทำงานของระบบภูมิคุ้มกัน ฮอร์โมนแอนโดรเจนที่กระตุ้นการผลิตน้ำมันบนผิวหนัง ความเครียด อากาศหนาวและแห้ง และพันธุกรรม พบได้บ่อยในผู้ชายมากกว่าผู้หญิง และพบมากในทารกแรกเกิด (Cradle Cap) และผู้ใหญ่อายุ 30-60 ปี

อาการของผื่นเซ็บเดิร์ม

อาการที่พบบ่อย ได้แก่ ผื่นแดงมีขอบเขตชัดเจน มีสะเก็ดสีขาวหรือเหลืองลอกเป็นแผ่นบาง มักพบบริเวณหนังศีรษะ (รังแค) คิ้ว ข้างจมูก หลังหู รอบปาก และหน้าอก มีอาการคันเล็กน้อยถึงปานกลาง ในทารกอาจพบเป็นสะเก็ดหนาสีเหลืองบนหนังศีรษะ เรียกว่า Cradle Cap อาการมักเป็นมากขึ้นในช่วงที่มีความเครียด อากาศเปลี่ยนแปลง หรือภูมิคุ้มกันอ่อนแอ

วิธีรักษาผื่นเซ็บเดิร์ม

การรักษาผื่นเซ็บเดิร์มมีหลายวิธี สำหรับบริเวณหนังศีรษะ แพทย์มักแนะนำแชมพูที่มีส่วนผสมของคีโตโคนาโซล (Ketoconazole) ซิงค์ไพริไทโอน (Zinc Pyrithione) เซเลเนียมซัลไฟด์ (Selenium Sulfide) หรือทาร์ (Coal Tar) สำหรับบริเวณใบหน้าและลำตัว แพทย์อาจสั่งยาทาสเตียรอยด์ชนิดอ่อนเพื่อลดการอักเสบ ยาทาต้านเชื้อราเช่น คีโตโคนาโซลครีม หรือยาทากลุ่ม Calcineurin Inhibitor เช่น Tacrolimus หรือ Pimecrolimus สำหรับกรณีที่เป็นมาก ในกรณีที่รุนแรง แพทย์อาจพิจารณาให้ยาต้านเชื้อราชนิดรับประทาน

การดูแลตัวเองเมื่อเป็นผื่นเซ็บเดิร์ม

ผู้ป่วยสามารถดูแลตัวเองได้โดยสระผมด้วยแชมพูยาเป็นประจำ 2-3 ครั้งต่อสัปดาห์ ล้างหน้าด้วยสบู่อ่อนโยนวันละ 2 ครั้ง หลีกเลี่ยงการเกาหรือแกะสะเก็ด ลดความเครียดด้วยการออกกำลังกาย นอนหลับให้เพียงพอ ทามอยส์เจอร์ไรเซอร์เป็นประจำ และหลีกเลี่ยงผลิตภัณฑ์ที่มีแอลกอฮอล์หรือน้ำหอมที่อาจระคายเคืองผิว

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับผื่นเซ็บเดิร์ม (FAQ)

ผื่นเซ็บเดิร์มหายขาดได้หรือไม่? ผื่นเซ็บเดิร์มเป็นโรคเรื้อรังที่ไม่สามารถหายขาดได้ แต่สามารถควบคุมอาการได้ดีด้วยการรักษาอย่างต่อเนื่องและการดูแลตัวเอง

ผื่นเซ็บเดิร์มติดต่อได้หรือไม่? ไม่ติดต่อ โรคนี้ไม่ได้เกิดจากการติดเชื้อจากผู้อื่น แต่เกิดจากปัจจัยภายในร่างกายร่วมกับเชื้อราที่มีอยู่บนผิวหนังตามธรรมชาติ

หากมีอาการรังแคมากหรือผื่นแดงที่ใบหน้าไม่หายด้วยการดูแลเบื้องต้น ควรปรึกษาแพทย์ผิวหนังเพื่อรับการวินิจฉัยและการรักษาที่เหมาะสม ที่คลินิกสยามเดอร์มาโทโลจี เรามีแพทย์ผิวหนังผู้เชี่ยวชาญพร้อมให้การดูแล

อ้างอิง: Gupta AK, et al. (2004). Seborrheic Dermatitis. Dermatologic Clinics. Borda LJ, Wikramanayake TC. (2015). Seborrheic Dermatitis and Dandruff: A Comprehensive Review. Journal of Clinical and Investigative Dermatology. Clark GW, et al. (2015). Diagnosis and Treatment of Seborrheic Dermatitis. American Family Physician.