ดูแลผิวหลังคลอด (Postpartum Skin Care): ปัญหาผิวและวิธีแก้ไข

หลังคลอด ผู้หญิงจะเผชิญกับการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนที่มีความสำคัญอย่างมาก ในช่วง 9 เดือนตั้งแต่ตั้งครรภ์ ฮอร์โมนเอสโตรเจนและโปรเจสเตอโรนเพิ่มขึ้นมากมาย หลังคลอดฮอร์โมนเหล่านี้ลดลงอย่างรวดเร็ว ซึ่งมีผลกระทบต่อผิวหนัง เส้นผม และร่างกายทั้งหมด ปัญหาผิวหลังคลอดถือว่าเป็นเรื่องปกติและส่วนใหญ่หายได้ด้วยเวลา

ปัญหาผิวที่พบบ่อยหลังคลอด

ผมร่วงหลังคลอด (Telogen Effluvium): ปัญหาที่พบมากที่สุด เกิดจากการลดลงของฮอร์โมนเอสโตรเจน ทำให้ผมจากในระยะ Anagen (เจริญเติบโต) เข้าสู่ระยะ Telogen (พักผ่อน) อย่างรวดเร็ว ผมร่วงเพิ่มขึ้น 3-4 เดือนหลังคลอด ฝ้าเข้มขึ้นหรือปรากฏใหม่: เกิดจากการผลิต Melanin เพิ่มขึ้น บริเวณใบหน้า รอบปาก เพื่อหลีกเลี่ยงแดด ผิวแห้ง: เกิดจากลดลงของปริมาณสารน้ำมันธรรมชาติ รอยแตกลาย: เกิดจากการตึงตัวของผิวในช่วงตั้งครรภ์

สิวหลังคลอด: ในบางคนสิวอาจกลับมาหรือเกิดใหม่หลังคลอด เนื่องจากฮอร์โมนแอนดรอเจนเพิ่มขึ้น ผิวคัน: จากการเปลี่ยนแปลงของความชื้นในผิว รอยดำหลังการเจาะแทง: เกิดจากการติดเชื้อขณะคลอดหรือการรักษาแผล Hypersensitivity ต่อสารเคมี: บางครั้งผิวอาจระคายเคืองได้ง่ายขึ้นในช่วงนี้

ผมร่วงหลังคลอดหายเองได้ไหม

ใช่ Telogen Effluvium หลังคลอดมักจะหายเองในเวลา 3-6 เดือน เมื่อฮอร์โมนกลับเข้าสู่ภาวะปกติ แต่ในบางคนอาจใช้เวลานานถึง 12 เดือน ในระหว่างนี้ ควรใช้แชมพูและครีมนวดอ่อนโยน หลีกเลี่ยงการรัดผมแน่นหรือดึงผม และสระผมด้วยน้ำอุ่น หากผมร่วงไม่หยุดหลังจาก 6 เดือน หรือหลังจากหยุดให้นม ควรพบแพทย์

การดูแลผิวที่เหมาะสมช่วงให้นม

สิ่งสำคัญที่สุดคือความปลอดภัยสำหรับทารก ส่วนประกอบของผลิตภัณฑ์ดูแลผิวอาจผ่านเข้าสู่นมแม่และไปยังทารก ดังนั้นควรเลือกส่วนผสมที่ปลอดภัย เช่น Retinol, Tretinoin ควรหลีกเลี่ยงเพราะอาจส่งผลเสียต่อทารก Salicylic acid ในปริมาณน้อยถูกพิจารณาว่าปลอดภัยสำหรับการให้นม Benzoyl peroxide ส่วนใหญ่ไม่ถูกดูดซึม ถือว่าปลอดภัย

ส่วนประกอบที่ปลอดภัยและควรหลีกเลี่ยง

ปลอดภัยสำหรับให้นม: Glycerin, Hyaluronic acid, Niacinamide, Centella asiatica, Ceramides, Zinc oxide, Titanium dioxide, Azelaic acid ในปริมาณต่ำ, Adapalene (Differin) ในปริมาณต่ำ ควรหลีกเลี่ยง: Tretinoin (Retinoic acid), Isotretinoin, Retinol ในปริมาณสูง, Hydroquinone (อาจส่งผ่านเข้านม), Salicylic acid ในปริมาณสูง, Accutane (Isotretinoin ปริมาณสูง), Chemical peels ที่แรง, Essential oils ส่วนใหญ่

เมื่อไหร่ควรพบแพทย์

หากผมร่วงไม่หยุดหลังจาก 6 เดือน หากเกิดผื่นรุนแรง หรือผิวคันอย่างไม่หยุด หากเกิดการติดเชื้อในแผลคลอด หากรอยแตกลายมีสีแดงหรือบวม หากสิวรุนแรงและไม่ดีขึ้นด้วย Home care ที่ Siam Dermatology สมุทรปราการ-กรุงเทพฯ แพทย์ผิวหนังของเรามีความเชี่ยวชาญในการดูแลผิวหลังคลอด ให้คำแนะนำที่ปลอดภัยสำหรับผู้ที่กำลังให้นม

อ้างอิง: (1) Sinclair RD (1997). Male pattern androgenetic alopecia. BMJ 315(7121):1649-1653. (2) Urasopon N, et al. (2018). Postpartum telogen effluvium. Dermatol Pract Concept 8(3):223-225. (3) Murase JE, et al. (2004). Dermatological pharmacotherapy during pregnancy and lactation. J Am Acad Dermatol 51(3):343-359. (4) Michalak M, et al. (2019). Pregnancy and lactation: A safe period for the use of antimicrobials. Curr Pharm Des 25(3):340-354.