กลากหนังศีรษะ (Tinea Capitis): อาการ สาเหตุ และการรักษาที่ได้ผล

กลากหนังศีรษะ (Tinea Capitis) เป็นโรคติดเชื้อราที่ส่งผลต่อหนังศีรษะและเส้นผม พบบ่อยที่สุดในเด็กวัยเรียนอายุ 5–15 ปี สามารถติดต่อได้ง่ายผ่านการสัมผัสโดยตรงหรือผ่านสัตว์เลี้ยง หากไม่รักษาอาจเกิดผมร่วงถาวรและเกิดแผลเป็นเนื้อเยื่อ (cicatricial alopecia) ได้

อาการของกลากหนังศีรษะ

• ผมร่วงเป็นวงกลม มักเป็นบริเวณกลมเดียวหรือหลายกลม

• เส้นผมหักสั้นเหลือตอสีดำบนหนังศีรษะ เรียกว่ากลากชนิด black dot

• คันหนังศีรษะมาก บางครั้งรุนแรงจนนอนหลับไม่หลับ

• อาจมี Kerion ซึ่งเป็นตุ่มอักเสบรุนแรงในระยะลุกลาม เจ็บและต้องรักษาโดยด่วน

การวินิจฉัยและการรักษา

แพทย์จะวินิจฉัยด้วยการเพาะเลี้ยง (fungal culture) หรือ KOH preparation จากเส้นผม การรักษาจำเป็นต้องใช้ยากินต้านเชื้อรา (oral antifungal) เนื่องจากเชื้อราอยู่ลึกในรูขุมขน ยาที่ใช้บ่อยคือ Griseofulvin หรือ Terbinafine นาน 6–8 สัปดาห์ ร่วมกับแชมพูสารต้านเชื้อราเพื่อลดการแพร่เชื้อ

การป้องกันการติดเชื้อและแพร่เชื้อ

เนื่องจากกลากหนังศีรษะติดต่อได้ง่ายในเด็กวัยเรียน จึงควรหลีกเลี่ยงการแบ่งใช้หวีหรือหมวกร่วมกับผู้อื่น ไม่ใช้มีดตัดผมร่วมกัน ล้างมือสม่ำเสมอหลังสัมผัสสัตว์เลี้ยง หากพบเด็กมีผมร่วงเป็นวงพร้อมคันหรือมีสะเก็ดที่หนังศีรษะ ควรพาพบแพทย์ผิวหนังอย่างรวดเร็ว การรักษาที่ช้าอาจทำให้สูญเสียผมถาวร

เอกสารอ้างอิง

1. Kakourou T, Uksal U. (2010). Guidelines for the management of tinea capitis in children. Pediatr Dermatol. 27(3):226-228.

2. Fuller LC, et al. (2003). Diagnosis and management of tinea capitis. Br J Dermatol. 149(4):808-810.

3. Hay RJ. (2017). Tinea capitis: current status. Mycopathologia. 182(1-2):87-93.

4. Gupta AK, Cooper EA. (2008). Update in antifungal therapy of dermatophytosis. Mycopathologia. 166(5-6):353-367.