ฝีและฝีฝักบัว ทำไมห้ามบีบ และการผ่าระบายหนองอย่างปลอดภัย โดยแพทย์ผิวหนัง

ฝีและฝีฝักบัวคืออะไร

ฝี (Furuncle) คือก้อนบวมแดงที่มีหนองอยู่ภายใน เกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรียที่รูขุมขนและเนื้อเยื่อรอบ ๆ ทำให้ปวด บวม และร้อน ส่วนฝีฝักบัว (Carbuncle) คือกลุ่มฝีหลายหัวที่เชื่อมต่อกันและมักรุนแรงกว่า พบบ่อยที่คอ หลัง ต้นขา และก้น หลายคนพยายามบีบฝีเอง ซึ่งเป็นสิ่งที่ไม่ควรทำ เพราะการบีบทำให้เชื้อกระจาย อักเสบมากขึ้น และอาจทิ้งแผลเป็น

ฝีที่บวมมากหรือมีหนองควรได้รับการดูแลโดยแพทย์ เพราะการรักษาที่ได้ผลมักต้องอาศัยการกรีดระบายหนองอย่างถูกวิธี ร่วมกับยาปฏิชีวนะเมื่อมีข้อบ่งชี้ ซึ่งทำให้หายเร็วและลดภาวะแทรกซ้อน ต่างจากการบีบเองที่เสี่ยงอันตราย

แนวทางการรักษาฝีโดยแพทย์

1. ประเมินขนาด ความรุนแรง และการลุกลามของฝี

2. การกรีดระบายหนองอย่างถูกวิธีและปลอดเชื้อโดยแพทย์ในรายที่มีหนองสุก

3. ยาปฏิชีวนะตามข้อบ่งชี้ โดยเฉพาะเมื่อมีการอักเสบลุกลามหรือมีไข้

4. การดูแลแผลและการป้องกันการเป็นซ้ำ รวมถึงคัดกรองปัจจัยเสี่ยง เช่น เบาหวานในรายที่เป็นซ้ำบ่อย

การให้แพทย์จัดการช่วยให้ฝีหายเร็ว ลดการกระจายของเชื้อ และลดโอกาสเกิดแผลเป็น

เมื่อไรควรพบแพทย์

ควรพบแพทย์เมื่อฝีบวมมาก ปวดมาก มีไข้ ลุกลามเร็ว เป็นซ้ำบ่อย หรือเป็นในผู้ที่มีเบาหวานหรือภูมิคุ้มกันต่ำ และไม่ควรบีบฝีเอง เพราะอาจทำให้เชื้อกระจายและอักเสบรุนแรงขึ้น

เอกสารอ้างอิง

• Ibler KS, Kromann CB. Recurrent furunculosis. Clin Cosmet Investig Dermatol.

• Stevens DL, et al. Practice guidelines for skin and soft tissue infections. Clin Infect Dis.

• American Academy of Dermatology. Boils and abscesses. aad.org

• DermNet NZ. Boil (furuncle). dermnetnz.org

ปรึกษาการรักษาฝีและฝีฝักบัวกับแพทย์ผิวหนังเฉพาะทาง Siam Dermatology โทร 061-448-7000 LINE @dr.patskinclinic