Hidradenitis Suppurativa (HS): โรคต่อมเหงื่ออักเสบเรื้อรังที่ถูกมองข้าม

Hidradenitis Suppurativa (HS) หรือที่บางครั้งเรียกว่า Acne Inversa คือโรคผิวหนังอักเสบเรื้อรังที่เกิดในบริเวณรอยพับและบริเวณที่มีต่อมเหงื่อหนาแน่น เช่น รักแร้ ขาหนีบ และใต้ราวนม โรคนี้มักถูกวินิจฉัยผิดว่าเป็นฝีธรรมดา ซีสต์ หรือสิวรุนแรง ทำให้ผู้ป่วยได้รับการรักษาที่ไม่ตรงจุดมานาน การเข้าใจโรคและพบแพทย์ผิวหนังตั้งแต่เนิ่น ๆ ช่วยลดความรุนแรงและป้องกันรอยแผลเป็นถาวรได้

HS คืออะไร และต่างจากฝีธรรมดาอย่างไร

HS เกิดจากการอุดตันและอักเสบของรูขุมขนในบริเวณที่มีการเสียดสีสูง ทำให้เกิดการอักเสบใต้ผิวหนัง ก่อตัวเป็นก้อนแข็งเจ็บ ฝีแตก และในที่สุดเกิดเป็น sinus tract หรืออุโมงค์เชื่อมใต้ผิวหนัง ซึ่งทำให้ผิวหนังบริเวณนั้นเสียหายถาวร จุดที่ต่างจากฝีทั่วไปคือ ฝีธรรมดามักหายได้หลังระบายหนอง แต่ HS มักกลับมาเป็นซ้ำในตำแหน่งเดิมและลุกลามเรื้อรัง

ตำแหน่งที่พบบ่อย

• รักแร้: พบบ่อยที่สุด

• ขาหนีบ: รวมถึงต้นขาด้านใน

• ใต้ราวนม: รวมถึงบริเวณหน้าอก

• ก้น: บริเวณก้นและร่องก้น

• ตำแหน่งอื่น: หนังศีรษะและหลังคอในบางราย

ปัจจัยเสี่ยงของ HS

• ภาวะน้ำหนักเกิน: น้ำหนักตัวเกินและโรคอ้วน ทำให้รอยพับลึกและเสียดสีมากขึ้น

• การสูบบุหรี่: การสูบบุหรี่ พบว่าสัมพันธ์กับอาการที่รุนแรงกว่าอย่างชัดเจน

• ปัจจัยฮอร์โมน: ฮอร์โมนเพศหญิง อาการมักแย่ลงก่อนมีประจำเดือน

• พันธุกรรม: กรรมพันธุ์ ประมาณ 30–40% ของผู้ป่วยมีประวัติครอบครัว

การจำแนกระดับความรุนแรง (Hurley Staging)

แพทย์ผิวหนังใช้ Hurley Staging System แบ่งความรุนแรงของ HS เป็น 3 ระดับ เพื่อวางแผนการรักษาให้เหมาะสม

• Stage I: มีก้อนอักเสบแต่ยังไม่มี sinus tract

• Stage II: มี sinus tract บ้างแต่จำกัดบริเวณ

• Stage III: มี sinus tract แผ่กว้างและเนื้อเยื่อเสียหายมาก

วิธีรักษา HS

การรักษา HS ขึ้นอยู่กับระดับความรุนแรงและควรอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์ผิวหนัง

• ระดับเบา: ยาทา clindamycin solution หรือ zinc gluconate

• ระดับปานกลาง: ยากิน doxycycline หรือ clindamycin ร่วมกับ rifampicin

• ระดับรุนแรง: ยากลุ่ม biologics เช่น adalimumab (Humira) ซึ่งได้รับการรับรองจาก FDA สำหรับ HS โดยเฉพาะ

• การผ่าตัด: การผ่าตัดเพื่อเอา sinus tract ออก เป็นทางเลือกในรายที่รุนแรงและเรื้อรัง

คำถามที่พบบ่อย

HS เป็นฝีธรรมดาหรือไม่? ไม่ใช่ HS เป็นโรคอักเสบเรื้อรังของรูขุมขนที่กลับมาเป็นซ้ำในตำแหน่งเดิมและเกิด sinus tract ต่างจากฝีธรรมดาที่มักหายได้หลังระบายหนอง จึงต้องการการรักษาที่ต่างกัน

การสูบบุหรี่และน้ำหนักตัวมีผลกับ HS จริงไหม? มีผลชัดเจน การสูบบุหรี่สัมพันธ์กับอาการที่รุนแรงกว่า และน้ำหนักตัวเกินทำให้รอยพับเสียดสีมากขึ้น การเลิกบุหรี่และควบคุมน้ำหนักจึงเป็นส่วนสำคัญของการดูแล

HS รักษาหายขาดได้ไหม? HS เป็นโรคเรื้อรังที่มุ่งเน้นการควบคุมอาการและป้องกันความเสียหายถาวร การรักษาตั้งแต่เนิ่น ๆ ช่วยลดการลุกลามและรอยแผลเป็นได้

ควรพบแพทย์เมื่อไร? หากมีก้อนอักเสบเจ็บที่กลับมาเป็นซ้ำในบริเวณรักแร้ ขาหนีบ หรือใต้ราวนม โดยเฉพาะเมื่อฝีแตกซ้ำหรือเกิดอุโมงค์ใต้ผิวหนัง ควรพบแพทย์ผิวหนังเพื่อวินิจฉัยและรักษาแต่เนิ่น ๆ

HS เป็นโรคเรื้อรังที่หากได้รับการวินิจฉัยและรักษาตั้งแต่ระยะแรกจะช่วยลดความรุนแรงและป้องกันรอยแผลเป็นถาวรได้ หากคุณมีก้อนอักเสบเรื้อรังในรอยพับที่กลับเป็นซ้ำ ปรึกษาแพทย์เฉพาะทางผิวหนังที่ Siam Dermatology โทร 061-448-7000 หรือ LINE @siamderm

บทความโดย นพ.ภัทร วรวุทธินนท์ แพทย์เฉพาะทางผิวหนัง · ตรวจทานล่าสุด 16 กรกฎาคม 2569