วิทิลิโก (Vitiligo) — โรคด่างขาวที่เซลล์สีผิวเสียหาย สาเหตุ และทางเลือกการรักษา

วิทิลิโก (Vitiligo) หรือที่ชาวไทยชอบเรียกว่า โรคด่างขาว เป็นโรคเรื้อรังระยะยาวชนิดหนึ่งที่ระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายทำลายเซลล์สี (Melanocyte) ที่ผิวหนังเอง ทำให้เกิดรอยด่างขาวบนผิวหนัง พบในประชากรโลกประมาณ 0.5-2% โดยไม่เลือกเชื้อชาติ เพศ หรืออายุ

สาเหตุของวิทิลิโก

วิทิลิโกเป็นโรคที่เกิดจากปฏิกิริยาภูมิคุ้มกันต่อต้านตัวเอง (Autoimmune) ที่สร้าง Autoantibodies ต่อต้าน Melanocyte นอกจากนี้ยังมีปัจจัยด้านพันธุกรรมและสิ่งแวดล้อม เช่น ความเครียดหรืออาการเจ็บฉับพลันบนผิวหนังอาจกระตุ้นให้เกิดโรคในผู้ที่มีพันธุกรรม

การรักษาวิทิลิโก

วิทิลิโกยังไม่มีการรักษาที่หายขาดได้อย่างถาวร แต่มีวิธีการช่วยคืนสีผิว:

แสง UVB ความเข้มแสงแคบ (NB-UVB): เป็นมาตรฐานการรักษาในปัจจุบัน ผู้ป่วยต้องส่องแสงสัปดาห์ละ 2-3 ครั้ง ต่อเนื่องหลายเดือน

ยาทาประเภท Calcineurin inhibitors: Tacrolimus หรือ Pimecrolimus เหมาะสำหรับผื่นด่างขนาดเล็กที่ใบหน้าหรือบริเวณอ่อนไหว

การปลูกถ่ายเซลล์สี (Melanocyte transplantation): ใช้ในกรณีผู้ป่วยที่โรคหยุดนิ่งแล้วไม่น้อยกว่า 1-2 ปี

การดูแลตัวเองสำหรับผู้ป่วยวิทิลิโก

ผู้ป่วยวิทิลิโกควรใช้ครีมกันแดดที่มี SPF 50+ อย่างเคร่งครัด เนื่องจากผิวบริเวณด่างขาวไม่มีเมลานินป้องกันแสงแดดจึงเสี่ยงต่อการถูกแดดเผา และควรดูแลจิตใจให้มากขึ้นเพราะโรคนี้อาจส่งผลต่อความมั่นใจในตัวเอง

เอกสารอ้างอิง: Ezzedine K, et al. (2015). "Vitiligo." Lancet 386(9988):74-84. | Taieb A, et al. (2013). "Guidelines for the management of vitiligo." Br J Dermatol 168(1):5-19.