เล็บฝังเนื้อ (Ingrown Toenail): สาเหตุ การป้องกัน และการรักษา

เล็บฝังเนื้อ (Ingrown Toenail) หรือ Onychocryptosis เป็นสภาวะที่ขอบหรือมุมของเล็บเท้า (โดยเฉพาะเล็บนิ้วโป้งเท้า) ฝังลงไปในผิวหนังโดยรอบ ภาวะนี้อาจเกิดปวด บวม มีหนอง และการติดเชื้อ ทำให้ไม่สามารถใส่รองเท้าหรือเดินสบายได้ ภาวะนี้สามารถป้องกันและรักษาได้ด้วยวิธีการทางการแพทย์

สาเหตุของเล็บฝังเนื้อ

ตัดเล็บผิดวิธี เช่น ตัดเล็บให้โค้งเข้าหรือตัดสั้นเกินไป รองเท้าที่คับหรือแคบ ทำให้เล็บถูกเสียดสีด้านข้าง เล็บแบบทอยหรือโค้งตามธรรมชาติของเล็บ เนื่องจากการบาดเจ็บที่เล็บหรือการตัดเล็บไม่เรียบ การเจริญเติบโตของเล็บที่รวดเร็ว เชื้อราหรือเชื้อแบคทีเรีย

อาการของเล็บฝังเนื้อ

อาการเริ่มต้นด้วยความปวดที่บริเวณด้านข้างของเล็บ บวมแดง และรู้สึกร้อน อาจมีหนอง (Purulent discharge) หากการติดเชื้อเกิดขึ้น ความปวดอาจรุนแรงมากขึ้นและยากต่อการเดิน อาจมีเนื้อเกาะ (Granulation tissue) หรือเนื้องอกโตขึ้นรอบขอบเล็บ

ระดับความรุนแรง

เล็บฝังเนื้อสามารถแบ่งเป็น 3 ระดับความรุนแรง: Stage 1 บวม แดง ปวด แต่ไม่มีการติดเชื้อ Stage 2 มีการอักเสบเพิ่มเติม เนื้องอกโตขึ้น อาจมีการติดเชื้อเบาๆ Stage 3 การติดเชื้อรุนแรง ปวดมากขึ้น มีเนื้องอกและหนอง ที่ Siam Dermatology เราสามารถจำแนกความรุนแรงและให้การรักษาที่เหมาะสม

การรักษาที่บ้าน

สำหรับกรณีที่อยู่ขั้น 1 สามารถทำดังนี้: แช่เท้าในน้ำอุ่นเกลือสามครั้งต่อวัน ประมาณ 15 นาที เพื่อลดอาการบวม ใช้ยาแก้ปวด Paracetamol หรือ Ibuprofen ตามคำแนะนำ Antibiotic ointment ทาบริเวณ Ingrown nail ทุกวัน ใช้ Dental floss สอดใต้ขอบเล็บเพื่อดึงเล็บให้สูงขึ้นเล็กน้อยเพื่อป้องกันการฝัง (Dental floss method) ใช้ Footsoaks ที่มี Epsom salt

เมื่อไหร่ต้องพบแพทย์

ควรพบแพทย์หลังจาก 1-2 สัปดาห์ของการรักษาที่บ้านหากไม่ดีขึ้น หากเกิดการติดเชื้อ (มีหนอง บวมแดงรุนแรง) หากปวดอย่างรุนแรง หากเล็บฝังบ่อยๆ

การรักษาทางการแพทย์

การตัดเล็บ Partial nail avulsion: ตัดขอบเล็บที่ฝังลงไป เป็นวิธีที่ใช้บ่อยที่สุด ทำได้โดยกำจัดเศษเล็บหลังจากตัด การตัดเล็บทั้งเล็บ Total nail avulsion: ตัดเล็บออกทั้งหมด ใช้สำหรับกรณีที่เล็บฝังซ้ำบ่อยๆ หรือเล็บมีสภาวะผิดปกติ Chemical cautery: ใช้ Phenol หรือสารเคมีอื่นเพื่อทำลาย nail matrix เพื่อหยุดการเจริญเติบโตของส่วนเล็บที่ฝัง Surgical removal: การผ่าตัดแบบอื่นๆ ที่ Siam Dermatology สมุทรปราการ-กรุงเทพฯ แพทย์ของเราสามารถทำการผ่าตัดตัดเล็บด้วยเทคนิคล่าสุด

การป้องกัน

ตัดเล็บตรงให้บ่อยๆ และไม่ตัดสั้นเกินไป เลือกรองเท้าที่พอดี ไม่บีบหรือหัวแคบ ให้เล็บมีพื้นที่เคลื่อนไหว ดูแลความสะอาดเท้าและรักษาเท้าให้แห้ง หลีกเลี่ยงบาดเจ็บที่เท้า หากมีการบาดเจ็บ ล้างแล้วทาครีมแอนติบีโอติก ในกรณีที่มีแนวโน้มเล็บฝังเนื้อเพราะลักษณะเล็บคดโค้ง อาจต้องผ่าตัดตัดด้านข้างของเล็บออกเป็นครั้งคราว

อ้างอิง: (1) Tuli M, et al. (2016). Ingrown toenail: A review. J Clin Diagn Res 10(9):ZE08-ZE11. (2) Mittal D, et al. (2016). Efficacy of phenol chemical cautery over nail avulsion in ingrown toenails. Indian Dermatol Online J 7(4):253-257. (3) Chapeskie H (2003). Ingrown toenail management. Can Fam Physician 49:731-735. (4) Eekhof JA, et al. (2012). Interventions for ingrowing toenails. Cochrane Database Syst Rev 4:CD001541.