หน้าแดง แก้ม เห็นเส้นเลือด เกิดจากอะไร? Rosacea • Seborrheic • Lupus • Allergy

หน้าแดงเรื้อรังบริเวณแก้มและกลางใบหน้า พร้อมมองเห็นเส้นเลือดฝอยชัดขึ้นเรื่อย ๆ ไม่ใช่แค่เรื่องของสิวหรือผิวบอบบางเท่านั้น แต่อาจเป็นสัญญาณของโรคผิวหนังหลายชนิดที่มีหน้าตาคล้ายกัน การแยกให้ถูกโรคจึงเป็นหัวใจสำคัญที่ทำให้รักษาได้ตรงจุด บทความนี้เรียบเรียงโดยอาจารย์แพทย์เฉพาะทางผิวหนัง เพื่อช่วยให้เข้าใจสาเหตุ วิธีสังเกต และแนวทางรักษาหน้าแดงเรื้อรังอย่างถูกต้อง

หน้าแดงเรื้อรังเกิดจากอะไร

อาการหน้าแดงและเห็นเส้นเลือดฝอยที่ผิวหน้าเกิดได้จากหลายโรคหลัก ซึ่งมีลักษณะเด่นต่างกัน ได้แก่

• Rosacea (โรซาเชีย): ผิวแดงตรงกลางใบหน้า มีเส้นเลือดฝอย (Telangiectasia) และตุ่มแดงที่ไม่มีหัวสิว เป็นโรคที่เกี่ยวกับการอักเสบและหลอดเลือดของผิวหน้า

• Seborrheic Dermatitis (ผื่นผิวหนังอักเสบชนิดเซบเดิร์ม): มีขุยมันบริเวณข้างจมูก คิ้ว และรอบปาก ผิวแดงร่วมกับสะเก็ดมัน

• Lupus ชนิด Systemic: หน้าแดงเป็นรูปผีเสื้อ (Malar Rash) พาดผ่านโหนกแก้มทั้งสองข้างและสันจมูก มักสัมพันธ์กับโรคทางระบบ

• Allergic / Irritant Contact Dermatitis (ผื่นแพ้สัมผัส): ผิวแดง คัน หรือแสบ จากการสัมผัสเครื่องสำอางหรือสารระคายเคืองที่ใช้เป็นประจำ

• Flushing (หน้าแดงวูบ): หน้าแดงวูบเป็นพัก ๆ จากแอลกอฮอล์ ยา Niacin หรือภาวะ Carcinoid syndrome

อาการและลักษณะที่ต้องสังเกต

• ผิวหน้าแดงตรงกลาง: แดงคงที่หรือแดงมากขึ้นเวลาโดนความร้อน แดด หรือของเผ็ดร้อน

• เส้นเลือดฝอย (Telangiectasia): เส้นเลือดฝอยเล็ก ๆ ปรากฏชัดขึ้นบริเวณแก้มและปีกจมูก

• ตุ่มสิวไม่มีหัว (Papules & Pustules): ตุ่มแดงและตุ่มหนองที่ไม่มีหัวสิวชัดเจน ต่างจากสิวทั่วไป

• ผิวร้อนวูบ (Burning sensation): รู้สึกร้อนวูบหรือแสบบริเวณผิวหน้าเป็นครั้งคราว

วิธีแยกจากโรคที่คล้ายกัน

เนื่องจากหลายโรคทำให้หน้าแดงคล้ายกัน จุดสังเกตต่อไปนี้ช่วยแยกโรคเบื้องต้น แต่การวินิจฉัยที่แน่นอนควรให้แพทย์ผิวหนังตรวจ

• Rosacea กับ Seborrheic Dermatitis: มีตุ่มและเส้นเลือดฝอย แต่ไม่มีขุย ต่างจากเซบเดิร์มที่มีขุยมัน ทั้งนี้อาจเป็นทั้งสองโรคพร้อมกันได้

• Lupus (Malar Rash): แดงเป็นรูปผีเสื้อพาดโหนกแก้มและสันจมูก มักเว้นร่องแก้ม และอาจมีอาการทางระบบร่วม ควรรีบพบแพทย์

• ผื่นแพ้สัมผัส: มักสัมพันธ์กับการเริ่มใช้ผลิตภัณฑ์ใหม่ มีอาการคันหรือแสบเด่น และดีขึ้นเมื่อหยุดสารที่แพ้

• Flushing: เป็นการแดงชั่วคราวเป็นพัก ๆ ตามสิ่งกระตุ้น เช่น แอลกอฮอล์หรือยา ไม่ใช่แดงถาวร

แนวทางรักษา Rosacea

การรักษาขึ้นกับชนิดและความรุนแรง แพทย์อาจเลือกใช้ยาทา ยารับประทาน หรือเลเซอร์ร่วมกัน โดยตัวยาและหัตถการที่ใช้ ได้แก่

• Metronidazole 0.75-1% gel: ยาทาลดการอักเสบและตุ่มแดง

• Ivermectin 1% cream: ยาทาลดตุ่มอักเสบและไรขน Demodex

• Azelaic acid 15%: ยาทาลดแดงและตุ่มอักเสบ

• Brimonidine 0.33% gel: ยาทาลดความแดงชั่วคราวโดยหดหลอดเลือด

• Doxycycline 40-100 mg: ยารับประทานในขนาดต้านการอักเสบ

• Isotretinoin low-dose: ยารับประทานขนาดต่ำสำหรับรายที่ดื้อต่อการรักษา ใช้ภายใต้การดูแลของแพทย์

• Vbeam Pulsed Dye Laser: เลเซอร์สำหรับลบเส้นเลือดฝอย (Telangiectasia) ที่ยาไม่สามารถลบได้

คำถามที่พบบ่อย

Rosacea ต่างจาก Seborrheic Dermatitis อย่างไร? Rosacea มีตุ่มและเส้นเลือดฝอยแต่ไม่มีขุย ส่วน Seborrheic Dermatitis มีขุยมันบริเวณข้างจมูก คิ้ว และรอบปาก ทั้งนี้ผู้ป่วยอาจเป็นทั้งสองโรคพร้อมกันได้ จึงควรให้แพทย์ผิวหนังตรวจแยกโรค

เส้นเลือดฝอยที่ขึ้นแล้ว ยาทาทำให้หายได้ไหม? ยาทาไม่สามารถลบเส้นเลือดฝอยที่เกิดขึ้นแล้วได้ ต้องใช้ Vbeam Pulsed Dye Laser หรือ IPL ประมาณ 3-5 ครั้ง ห่างกันครั้งละ 4 สัปดาห์ จึงจะลบได้อย่างถาวร

หน้าแดงเป็นรูปผีเสื้อ ต้องรีบพบแพทย์ไหม? ควรรีบพบแพทย์ผิวหนังทันที เพราะอาจเป็น Malar Rash จากโรค Lupus ซึ่งต้องตรวจเลือด ANA, anti-dsDNA และประเมินอวัยวะระบบอื่นร่วมด้วย

หน้าแดงจากโรซาเชียป้องกันไม่ให้กำเริบได้อย่างไร? หลีกเลี่ยงสิ่งกระตุ้นที่ทำให้หน้าแดง เช่น ความร้อน แสงแดด อาหารเผ็ดร้อน แอลกอฮอล์ และเครื่องสำอางที่ระคายเคือง ควรทาครีมกันแดดและดูแลผิวอย่างอ่อนโยนสม่ำเสมอ

หากมีอาการหน้าแดงเรื้อรัง เห็นเส้นเลือดฝอย หรือหน้าแดงเป็นรูปผีเสื้อ อย่าปล่อยไว้หรือซื้อยามาใช้เอง ควรปรึกษาแพทย์เฉพาะทางผิวหนังที่ Siam Dermatology เพื่อวินิจฉัยแยกโรคและวางแผนรักษาให้ตรงจุด โทร 061-448-7000 หรือ LINE @siamderm

บทความโดย นพ.ภัทร วรวุทธินนท์ แพทย์เฉพาะทางผิวหนัง · ตรวจทานล่าสุด 16 กรกฎาคม 2569