มะเร็งผิวหนัง: สัญญาณเตือนภัย ABCDE Rule และการป้องกันที่ครบถ้วน
- 6 เม.ย.
- ยาว 1 นาที
มะเร็งผิวหนังเป็นหนึ่งในมะเร็งที่พบบ่อยทั่วโลก เริ่มพบในคนไทยมากขึ้นเนื่องจากการสัมผัสแสงแดดอย่างต่อเนื่อง อายุที่มากขึ้น และปัจจัยทางกรรมพันธุ์ ชนิดหลักตามเซลล์ต้นกำเนิด (ได้แก่ Basal Cell Carcinoma, Squamous Cell Carcinoma และ Melanoma) มีอัตราการรักษาหายสูงหากพบเร็ว
ชนิดของมะเร็งผิวหนัง
Basal Cell Carcinoma (BCC): พบบ่อยที่สุด (~80%) เติบโตช้า ส่วนใหญ่พบที่ใบหน้า จมูก ใบหู และคอ
Squamous Cell Carcinoma (SCC): พบบ่อยในคนไทย มักเกิดบริเวณที่สัมผัสแสงแดดนาน อาจแพร่เข้าต่อมน้ำเหลือใกล้เคียงได้หากไม่รักษา
Melanoma: ร้ายแรงที่สุด สามารถแพร่สู่ต่อมน้ำเหลือและอวัยวะภายใน เกิดจากความผิดปกติของ melanocyte
การสังเกตสัญญาณเตือนภัยด้วย ABCDE Rule
A – Asymmetry: รอยโรคหรือไฝมีลักษณะไม่สมมาตรทั้งสองข้าง
B – Border: ขอบไม่สม่ำเสมอ มีรอยหยักหรือขอบเว้าแอ่ง
C – Color: สีไม่สม่ำเสมอ มีหลายสีในตำแหน่งเดียวกัน
D – Diameter: ขนาดใหญ่กว่า 6 มิลลิเมตร
E – Evolving: รอยโรคมีการเปลี่ยนแปลงในรูปร่าง สี หรือขนาดเมื่อเวลาผ่านไป
การป้องกันและคัดกรองตั้งแต่เนิ่นๆ
การป้องกันมะเร็งผิวหนังที่ดีที่สุดคือใช้ครีมกันแดด SPF 50+ ทุกวันตลอดปี หลีกเลี่ยงแสงแดดจัดช่วง 10.00–16.00 น. สวมเสื้อแขนยาวและหมวก และตรวจผิวหนังตัวเองเป็นประจำ หากพบไฝหรือจุดสีผิดปกติบนผิว ควรพบแพทย์ผิวหนังทันที
เอกสารอ้างอิง
Siegel RL, Miller KD, Jemal A. (2021). Cancer Statistics, 2021. CA Cancer J Clin. 71(1):7-33.
Apalla Z, et al. (2017). Skin cancer: epidemiology, disease burden, pathophysiology, diagnosis, and therapeutic approaches. Dermatol Pract Concept. 7(2):1-12.
Narayanan DL, Saladi RN, Fox JL. (2010). Ultraviolet radiation and skin cancer. Int J Dermatol. 49(9):978-986.
Leiter U, et al. (2014). The natural history of cutaneous melanoma. J Surg Oncol. 111(2):197-202.
ความคิดเห็น