ตุ่มขาวเล็กใต้ผิว (Milia) คืออะไร? วิธีกำจัดอย่างถูกต้อง

Milia (มิเลีย) คือตุ่มเล็กสีขาวคล้ายเม็ดพอร์เซเลนที่อยู่ใต้ผิวหนัง เกิดจากเคราติน (โปรตีนของผิวหนัง) ที่ติดค้างอยู่ใต้ผิวและไม่สามารถสลัดออกได้เอง พบได้บ่อยบนใบหน้า สันจมูก รอบดวงตา และกระพุ้งแก้ม ทั้งในทารกและผู้ใหญ่ แม้ Milia จะไม่เป็นอันตราย แต่หลายคนกังวลเรื่องความสวยงามและมักเข้าใจผิดว่าเป็นสิว จึงพยายามบีบออกซึ่งอาจทำให้เกิดรอยแผลได้

Milia เกิดจากอะไร

Milia เกิดจากเคราตินที่ติดค้างใต้ผิวหนังจนกลายเป็นถุงเล็ก ๆ แบ่งตามสาเหตุได้ 2 ชนิดหลัก

• Primary milia — เกิดขึ้นเองโดยไม่มีสาเหตุแน่ชัด มักหายเองภายในไม่กี่สัปดาห์ พบบ่อยในทารกแรกเกิด

• Secondary milia — เกิดหลังผิวหนังได้รับบาดแผล เช่น แผลไฟไหม้ แผลเป็น หรือการใช้ครีมสเตียรอยด์เป็นเวลานาน

ลักษณะของ Milia และการแยกจากสิว

การแยก Milia ออกจากสิวเป็นเรื่องสำคัญ เพราะวิธีดูแลต่างกัน

• Milia — เป็นตุ่มสีขาวแข็งขนาดเล็ก ผิวเรียบ ไม่มีรูเปิดและไม่อักเสบ

• สิวหัวขาว — เกิดจากการอุดตันของรูขุมขนร่วมกับความมัน มักมีรูเปิดและอาจอักเสบแดง

เพราะ Milia ไม่มีรูเปิดเหมือนสิว การบีบด้วยตัวเองจึงมักไม่ได้ผลและเสี่ยงเกิดรอยแผล

วิธีกำจัด Milia อย่างถูกต้อง

สิ่งสำคัญ: ไม่ควรบีบ ดัน หรือแกะเอง เพราะอาจเกิดรอยแผลหรือติดเชื้อ ควรล้างหน้าให้สะอาดและหลีกเลี่ยงการใช้ครีมที่มีสเตียรอยด์เป็นเวลานาน สำหรับการกำจัดที่ถูกต้อง แพทย์ผิวหนังมีทางเลือกดังนี้

• เจาะและดันออก — การใช้เข็มหรือหัวเจาะเล็กเปิดผิวแล้วดันเนื้อเคราตินออก (incision and expression)

• เลเซอร์ — การใช้เลเซอร์ CO2 หรือ erbium:YAG เพื่อกำจัดตุ่มอย่างแม่นยำ

• Retinoid cream — การใช้ retinoid cream เพื่อช่วยให้ Milia ขนาดเล็กหลุดออกเอง

• AHA — การใช้ AHA (กรดไกลโคลิก) ช่วยผลัดเซลล์ผิวให้ Milia หลุดง่ายขึ้น

วิธีที่เหมาะสมขึ้นกับจำนวน ขนาด และตำแหน่งของ Milia ซึ่งแพทย์จะประเมินให้เป็นรายบุคคล

คำถามที่พบบ่อย

Milia บีบเองได้ไหม ไม่ควรบีบ ดัน หรือแกะ Milia ด้วยตัวเอง เพราะผิวหนังชั้นบนของ Milia ไม่มีรูเปิดเหมือนสิว การบีบจึงมักไม่ได้ผลและอาจทำให้เกิดรอยแผล การอักเสบ หรือติดเชื้อได้ ควรให้แพทย์ผิวหนังเป็นผู้กำจัดด้วยวิธีที่ถูกต้อง

Milia ต่างจากสิวอย่างไร Milia คือถุงเล็ก ๆ ที่มีเคราตินติดอยู่ใต้ผิวหนัง มีลักษณะเป็นตุ่มสีขาวแข็ง ไม่มีรูเปิดและไม่อักเสบ ต่างจากสิวหัวขาว (whitehead) ที่เกิดจากการอุดตันของรูขุมขนร่วมกับความมัน และมักมีการอักเสบร่วมด้วย

Milia หายเองได้ไหม Primary milia โดยเฉพาะในทารกแรกเกิดมักหายเองได้ภายในไม่กี่สัปดาห์ ส่วนในผู้ใหญ่ Milia อาจอยู่ได้นานและไม่หลุดเอง หากรบกวนความสวยงามสามารถให้แพทย์กำจัดออกได้

กำจัด Milia โดยแพทย์ทำอย่างไร แพทย์ผิวหนังมีหลายวิธี เช่น การใช้เข็มเจาะแล้วดันเนื้อเคราตินออก (incision and expression) การใช้เลเซอร์ CO2 หรือ erbium:YAG การใช้ retinoid cream เพื่อช่วยให้ Milia ขนาดเล็กหลุดเอง และการใช้ AHA (กรดไกลโคลิก) ช่วยผลัดเซลล์ผิว วิธีที่เหมาะสมขึ้นกับจำนวนและตำแหน่งของ Milia

หากคุณมีตุ่มขาวเล็ก ๆ บนใบหน้าที่ไม่ยอมหายและอยากกำจัดอย่างปลอดภัยโดยไม่ทิ้งรอย ควรปรึกษาแพทย์เฉพาะทางผิวหนังที่ Siam Dermatology โทร 061-448-7000 หรือ LINE @siamderm เพื่อรับการประเมินและกำจัดด้วยวิธีที่เหมาะสม

บทความโดย นพ.ภัทร วรวุทธินนท์ แพทย์เฉพาะทางผิวหนัง · ตรวจทานล่าสุด 16 กรกฎาคม 2569