ดูแลผิวในหน้าหนาว (Winter Skin Care): เคล็ดลับจากแพทย์ผิวหนัง

ผิวหนังแห้งในหน้าหนาวเป็นปัญหาผิวหนังที่พบบ่อยมากในฤดูหนาว โดยเฉพาะในประเทศที่มีอากาศหนาวจัด ระดับความชื้นในอากาศต่ำลง ทำให้ผิวหนังสูญเสียความชื้นอย่างรวดเร็ว นอกจากนี้ ลมแรง เครื่องทำความร้อน และการเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิก็เพิ่มความเสี่ยงต่อปัญหาผิวหนังแห้ง

ทำไมผิวแห้งในหน้าหนาว

ความชื้นในอากาศต่ำ (Humidity) เป็นสาเหตุหลักของผิวแห้งในหน้าหนาว น้ำจากผิวหนังระเหยไปเร็วขึ้น ลมแรงวัดพัดผิวหนัง ทำให้ความชื้นหลุดออกจากชั้นนอกสุดของผิว การใช้เครื่องทำความร้อนในห้อง (Heater) ยิ่งลดความชื้นในอากาศให้ต่ำลงกว่าเดิม อุณหภูมิที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว (ออกจากห้องที่อบอุ่นสู่อากาศหนาวนอกบ้าน หรือเข้าจากอากาศหนาวสู่ห้องที่ร้อน) ก็สร้างความเครียดให้ผิวหนัง

ปัญหาผิวที่พบบ่อยในหน้าหนาว

ผิวแห้งเป็นปัญหาหลัก ผิวรู้สึกแน่นตึง มีความยืดหยุ่นลดลง ผิวแตกลาย บางตำแหน่งมีรอยแตกลึก บวม และบาดแผล บวมแดง และคันอย่างรุนแรง โรค Atopic Eczema หรือ Atopic Dermatitis ในผู้ที่มีแนวโน้มเป็น Eczema อาการจะกำเริบขึ้นในหน้าหนาว มีผื่นแดงบวม น้ำเหลว คันนาก แม้แต่ผู้ที่ไม่มี Eczema ก็อาจเกิดสิ่งสะเก็ดหรือเซลล์ผิวหลุดเพิ่มเติม Rosacea หรือหน้าแดงอาจกำเริบด้วย

การปรับสกินแคร์ในหน้าหนาว

เปลี่ยนไปใช้มอยส์เจอไรเซอร์ที่หนักกว่าและหนา ปกติ เช่น Cream หรือ Ointment แทน Lotion ที่บาง ลดความถี่ของการล้างหน้า ควรล้างหน้าด้วยน้ำอุ่นแล้วน้อยลง หลีกเลี่ยงน้ำร้อนจัด เพิ่มการใช้ Humectant (สารช่วยดึงความชื้น) เช่น Glycerin, Hyaluronic acid, Panthenol โดยทาลงบนผิวที่ยังชื้น ใช้ Occlusive (สารปิดกันความชื้นหลุดออก) เช่น Petrolatum, Ceramides ทับด้านบน เพิ่มการอาบน้ำลวนฟลออร์ (Humidifier) ในบ้านเพื่อเพิ่มความชื้นในอากาศ

เคล็ดลับการอาบน้ำและดูแลรักษา

ควรอาบน้ำด้วยน้ำอุ่น (ไม่ร้อนจัด) นานไม่เกิน 10-15 นาที เพราะน้ำร้อนจัดและการนอนอาบน้านนานะทำให้ผิวหนังสูญเสียน้ำมันธรรมชาติ ล้างด้วย Gentle cleanser ที่ไม่มี Soap หรือ Bar soap ปกติ เพราะสารเหล่านี้กำจัดน้ำมันธรรมชาติของผิว เมื่อออกจากอาบน้ำ ควรลูบผิวให้ลงจนชุ่มชื้นเล็กน้อย แล้วทาครีมหรือโลชั่นทันทีขณะผิวยังชื้น เพื่อให้ผิวซึบซับความชื้นได้ดีที่สุด

อาหารและการดื่มน้ำ

ดื่มน้ำให้เพียงพอ (อย่างน้อย 8 แก้วต่อวัน) เพื่อให้ร่างกายและผิวหนังมีความชื้นเพียงพอ กินอาหารที่อุดมไปด้วย Omega-3 fatty acids เช่น ปลา น้ำมันมะกอก เมล็ดสน ลดการดื่มกาแฟและเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ เพราะสิ่งเหล่านี้อาจทำให้ร่างกายสูญเสียความชื้น

ยังต้องทากันแดดในหน้าหนาวด้วยหรือ

แม้อากาศหนาวและเมฆมากขึ้น แต่รังสี UV ยังคงแพ่ผ่านเมฆได้ 80% จึงมีความเสี่ยงต่อการเสื่อมสภาพของผิวและโรคมะเร็งผิวหนัง ดังนั้น ควรยังคงใช้ sunscreen ทุกวัน แม้ในหน้าหนาว เลือก Sunscreen ที่มี Moisturizing components หรือ Lightweight formula ที่ไม่ทำให้ผิวแห้งมากขึ้น

เมื่อไหร่ควรพบแพทย์

หากผิวแห้งของคุณไม่ดีขึ้นแม้หลังจากปรับการดูแลผิว หรือมีอาการคันรุนแรงมาก มีผื่นแดง บวม หรือบาดแผล โปรดติดต่อแพทย์ผิวหนัง ที่ Siam Dermatology สมุทรปราการ-กรุงเทพฯ แพทย์ของเราสามารถแนะนำการดูแลผิวที่เหมาะสมที่สุดสำหรับประเภทผิวของคุณ และสั่งยารักษาหากจำเป็น

อ้างอิง: (1) Lynde CW, et al. (2012). Prevalence and characteristics of atopic dermatitis in adults. J Am Acad Dermatol 67(4):519-528. (2) Kezic S, et al. (2012). Filaggrin-deficient skin and atopic dermatitis. Am J Clin Dermatol 13(2):101-113. (3) Beattie PE, et al. (2005). Seasonal variation in skin mechanics. Br J Dermatol 152(5):1007-1012. (4) Proksch E, et al. (2018). Atopic dermatitis. Nat Rev Dis Primers 4:1.