ดูแลผิวในหน้าหนาว (Winter Skin Care): เคล็ดลับจากแพทย์ผิวหนัง

ผิวแห้งในหน้าหนาวเป็นปัญหาผิวหนังที่พบบ่อยมาก โดยเฉพาะเมื่อระดับความชื้นในอากาศต่ำลง ทำให้ผิวสูญเสียความชุ่มชื้นอย่างรวดเร็ว นอกจากนี้ ลมแรง เครื่องทำความร้อน และการเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิยังเพิ่มความเสี่ยงต่อผิวแห้งและการกำเริบของโรคผิวหนังเรื้อรัง การปรับสกินแคร์และดูแลผิวอย่างเหมาะสมในช่วงนี้จึงช่วยรักษาเกราะป้องกันผิวและลดความระคายเคืองได้

ทำไมผิวแห้งในหน้าหนาว

• อากาศแห้ง: ความชื้นในอากาศต่ำ (Humidity) เป็นสาเหตุหลัก ทำให้น้ำจากผิวหนังระเหยไปเร็วขึ้น

• ลมแรง: ลมแรงพัดผิวหนัง ทำให้ความชื้นหลุดออกจากชั้นนอกสุดของผิว

• เครื่องทำความร้อน: การใช้เครื่องทำความร้อนในห้อง (Heater) ยิ่งลดความชื้นในอากาศให้ต่ำลงกว่าเดิม

• อุณหภูมิเปลี่ยนเร็ว: อุณหภูมิที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว เช่น ออกจากห้องอบอุ่นสู่อากาศหนาว สร้างความเครียดให้ผิวหนัง

ปัญหาผิวที่พบบ่อยในหน้าหนาว

• ผิวแห้งและแตก: ผิวรู้สึกแน่นตึง มีความยืดหยุ่นลดลง และในบางตำแหน่งอาจมีรอยแตกลึกจนบวมและเป็นแผล

• Atopic Dermatitis (ผื่นภูมิแพ้ผิวหนัง): ในผู้ที่มีแนวโน้มเป็น Eczema อาการจะกำเริบขึ้นในหน้าหนาว มีผื่นแดงบวม น้ำเหลืองซึม และคันมาก

• การลอกและหน้าแดง: แม้ผู้ที่ไม่มี Eczema ก็อาจเกิดสะเก็ดหรือเซลล์ผิวหลุดลอกเพิ่มขึ้น และภาวะ Rosacea หรือหน้าแดงอาจกำเริบด้วย

การปรับสกินแคร์ในหน้าหนาว

• เพิ่มความเข้มข้นของมอยส์เจอไรเซอร์: เปลี่ยนไปใช้มอยส์เจอไรเซอร์ที่เข้มข้นและหนากว่า เช่น Cream หรือ Ointment แทน Lotion ที่บาง

• ใช้ Humectant: เพิ่มการใช้ Humectant (สารช่วยดึงความชื้น) เช่น Glycerin, Hyaluronic acid, Panthenol โดยทาลงบนผิวที่ยังชื้น

• ใช้ Occlusive: ใช้ Occlusive (สารปิดกันความชื้นหลุดออก) เช่น Petrolatum และ Ceramides ทับด้านบน

• ปรับสภาพแวดล้อม: ลดความถี่ของการล้างหน้า และเพิ่มเครื่องทำความชื้น (Humidifier) ในบ้านเพื่อเพิ่มความชื้นในอากาศ

เคล็ดลับการอาบน้ำและดูแลผิว

• อาบน้ำอุ่นสั้น ๆ: อาบน้ำด้วยน้ำอุ่น (ไม่ร้อนจัด) นานไม่เกิน 10-15 นาที เพราะน้ำร้อนจัดและอาบนานทำให้ผิวเสียน้ำมันธรรมชาติ

• เลือกผลิตภัณฑ์อ่อนโยน: ล้างด้วย Gentle cleanser ที่ไม่มีสบู่ หลีกเลี่ยง Bar soap ปกติที่กำจัดน้ำมันธรรมชาติของผิว

• ทาครีมขณะผิวชื้น: เมื่อออกจากอาบน้ำ ควรซับผิวให้หมาดแล้วทาครีมหรือโลชั่นทันทีขณะผิวยังชื้น เพื่อกักเก็บความชุ่มชื้น

อาหาร การดื่มน้ำ และการกันแดด

• โภชนาการและน้ำ: ดื่มน้ำให้เพียงพอ อย่างน้อย 8 แก้วต่อวัน และกินอาหารที่อุดมด้วย Omega-3 fatty acids เช่น ปลา น้ำมันมะกอก

• ลดสิ่งที่ทำให้ขาดน้ำ: ลดการดื่มกาแฟและเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ เพราะอาจทำให้ร่างกายสูญเสียความชื้น

• ยังต้องกันแดด: แม้อากาศหนาวและมีเมฆมาก แต่รังสี UV ยังผ่านเมฆได้ถึง 80% จึงควรทา sunscreen ทุกวัน เลือกสูตรที่มี Moisturizing components หรือ Lightweight formula

คำถามที่พบบ่อย

หน้าหนาวยังต้องทากันแดดไหม ยังจำเป็น แม้อากาศหนาวและมีเมฆมาก รังสี UV ก็ยังผ่านเมฆได้ถึง 80% จึงเสี่ยงต่อการเสื่อมสภาพของผิวและมะเร็งผิวหนัง ควรทา sunscreen ทุกวัน เลือกสูตรที่มีส่วนผสมให้ความชุ่มชื้นหรือเนื้อบางเบา

ผิวแห้งหน้าหนาวควรใช้ครีมแบบไหน ควรเปลี่ยนไปใช้มอยส์เจอไรเซอร์ที่เข้มข้นขึ้น เช่น Cream หรือ Ointment ร่วมกับ Humectant อย่าง Glycerin, Hyaluronic acid และ Occlusive อย่าง Petrolatum, Ceramides ทาขณะผิวยังชื้นเพื่อกักเก็บความชุ่มชื้น

ทำไม Eczema กำเริบในหน้าหนาว ในหน้าหนาวความชื้นในอากาศต่ำและเกราะป้องกันผิวอ่อนแอลง ทำให้ผู้ที่มีแนวโน้มเป็น Eczema เกิดผื่นแดงบวม น้ำเหลืองซึม และคันมากขึ้น การบำรุงผิวสม่ำเสมอและหลีกเลี่ยงน้ำร้อนจัดช่วยลดการกำเริบได้

อาบน้ำร้อนหน้าหนาวทำให้ผิวแห้งจริงไหม จริง น้ำร้อนจัดและการอาบน้ำนานเกินไปจะชะล้างน้ำมันธรรมชาติของผิวออก ทำให้ผิวแห้งยิ่งขึ้น ควรอาบน้ำอุ่นไม่เกิน 10-15 นาที และทาครีมทันทีหลังอาบขณะผิวยังชื้น

การดูแลผิวในหน้าหนาวเน้นการรักษาความชุ่มชื้นและเกราะป้องกันผิวเป็นหลัก หากผิวแห้งไม่ดีขึ้นแม้ปรับการดูแลแล้ว หรือมีผื่นแดง บวม คันรุนแรง ปรึกษาแพทย์เฉพาะทางผิวหนังที่ Siam Dermatology โทร 061-448-7000 หรือ LINE @siamderm

บทความโดย นพ.ภัทร วรวุทธินนท์ แพทย์เฉพาะทางผิวหนัง · ตรวจทานล่าสุด 16 กรกฎาคม 2569