Granuloma Annulare ผื่นสีแดงวงแหวน คืออะไร? สาเหตุ ลักษณะ และการรักษา

Granuloma Annulare (GA) คือภาวะผิวหนังอักเสบชนิดที่ไม่ติดเชื้อ มีลักษณะเด่นเป็นผื่นสีแดงหรือสีเนื้อเรียงตัวเป็นวงแหวน มักพบที่หลังมือ หลังเท้า หรือบนลำตัว โรคนี้ไม่ติดต่อและมักไม่เป็นอันตราย แต่บางรายอาจสัมพันธ์กับโรคทางระบบ เช่น เบาหวานหรือภาวะไขมันในเลือดผิดปกติ บทความนี้อาจารย์แพทย์เฉพาะทางผิวหนังจะอธิบายชนิด อาการ และแนวทางการรักษาของ GA

Granuloma Annulare เกิดจากอะไร

GA เป็นปฏิกิริยาการอักเสบของผิวหนังชนิดที่ไม่ได้เกิดจากการติดเชื้อ กลไกที่แน่ชัดยังไม่ทราบทั้งหมด แต่ในบางรายพบว่าสัมพันธ์กับภาวะทางระบบ โดยเฉพาะเบาหวานและภาวะไขมันในเลือดผิดปกติ โดยเฉพาะในชนิดที่กระจายทั่วตัว จึงเป็นเหตุผลที่แพทย์อาจแนะนำให้ตรวจเพิ่มเติมในผู้ป่วยบางกลุ่ม

ชนิดและอาการของ Granuloma Annulare

• Localized GA: พบบ่อยที่สุด เป็นวงแหวนสีแดงหรือสีเนื้อบริเวณหลังมือและหลังเท้า

• Generalized GA: ผื่นกระจายทั่วตัว มักสัมพันธ์กับโรคทางระบบอื่นหรือเบาหวานมากกว่าชนิดเฉพาะที่

• Subcutaneous GA: พบในเด็ก มีลักษณะเป็นก้อนใต้ผิวหนังคล้าย rheumatoid nodule

โดยทั่วไปตุ่มหรือผื่นของ GA มักเรียบราบ ไม่คัน และไม่เจ็บปวดเป็นพิเศษ ปัญหาหลักจึงมักเป็นเรื่องความสวยงามมากกว่าอาการเจ็บป่วย และผื่นส่วนหนึ่งสามารถหายได้เองภายในประมาณ 2 ปี

การรักษา Granuloma Annulare

แนวทางการรักษาขึ้นอยู่กับชนิดและความรุนแรง โดยยาและวิธีต่อไปนี้อ้างอิงจากแนวทางเวชปฏิบัติทางผิวหนัง

• Localized GA ที่ไม่รบกวน: หากไม่ก่อความรำคาญ อาจเพียงติดตามสังเกตอาการและรอให้หายเอง

• กรณีต้องการรักษาเฉพาะที่: อาจใช้ยาสเตียรอยด์ทาหรือฉีดเข้ารอยโรค (topical/intralesional steroids) หรือการจี้เย็น (cryotherapy) สำหรับรอยเดี่ยว

• Generalized GA: อาจพิจารณา hydroxychloroquine, dapsone, isotretinoin หรือการฉายแสงแบบ PUVA (phototherapy)

เนื่องจากยาบางชนิดที่ใช้กับ GA ชนิดกระจายทั่วตัวมีผลข้างเคียงที่ต้องเฝ้าระวัง การเลือกใช้จึงต้องอยู่ในการดูแลของแพทย์ผิวหนังเสมอ

คำถามที่พบบ่อย

Granuloma Annulare อันตรายไหม ติดต่อหรือไม่? GA เป็นภาวะผิวหนังอักเสบที่ไม่ติดเชื้อและไม่ติดต่อ โดยทั่วไปไม่เป็นอันตราย แต่ในบางรายอาจสัมพันธ์กับเบาหวานหรือภาวะไขมันในเลือดผิดปกติ โดยเฉพาะชนิดที่กระจายทั่วตัว

ผื่นวงแหวน GA หายเองได้ไหม? ผื่น GA ส่วนหนึ่งสามารถหายได้เองภายในประมาณ 2 ปี โดยเฉพาะชนิดเฉพาะที่ที่ไม่ก่อความรำคาญ อาจเพียงติดตามสังเกตอาการ

Granuloma Annulare รักษาอย่างไร? ชนิดเฉพาะที่อาจใช้สเตียรอยด์ทาหรือฉีดเข้ารอยโรค หรือการจี้เย็น ส่วนชนิดกระจายทั่วตัวอาจใช้ hydroxychloroquine, dapsone, isotretinoin หรือการฉายแสง PUVA ภายใต้การดูแลของแพทย์

GA ต่างจากกลากอย่างไร? แม้ทั้งคู่เป็นผื่นวงแหวน แต่ GA ไม่ได้เกิดจากเชื้อรา ไม่ติดต่อ และมักไม่คัน ขณะที่กลากเกิดจากเชื้อราและมักมีขุยและอาการคัน การแยกโรคที่แน่นอนควรได้รับการตรวจโดยแพทย์ผิวหนัง

หากคุณมีผื่นวงแหวนที่ไม่หายหรือสงสัยว่าเป็น Granuloma Annulare ควรได้รับการตรวจวินิจฉัยที่ถูกต้อง ปรึกษาแพทย์เฉพาะทางผิวหนังที่ Siam Dermatology โทร 061-448-7000 หรือ LINE @siamderm

บทความโดย นพ.ภัทร วรวุทธินนท์ แพทย์เฉพาะทางผิวหนัง · ตรวจทานล่าสุด 16 กรกฎาคม 2569