Eczema ในเด็ก: อาการ สาเหตุ และวิธีดูแลลูกน้อยที่เป็นโรคผิวหนัง

Eczema หรือโรคผิวหนังเยื่ออักเสบ (Atopic Dermatitis) เป็นโรคที่พบได้บ่อยที่สุดในวัยเด็ก ข้อมูลจากองค์การอนามัยโลกพบว่าเด็กประมาณ 10-20% ทั่วโลกเป็นโรคนี้ ในประเทศไทยเองก็พบผู้ป่วยโรคนี้ในเด็กจำนวนมาก เนื่องจากสภาพอากาศที่ร้อนและบ้านที่อาจเต็มไปด้วยสารก่อแพ้ ทำให้การให้ความรู้แก่ผู้ปกครองเป็นเรื่องสำคัญมาก

Eczema ในเด็กเกิดจากอะไร?

Eczema ในเด็กเกิดจากหลายปัจจัยร่วมกัน: • พันธุกรรม: หากพ่อหรือแม่เป็นโรคภูมิแพ้ ลูกมีโอกาสเป็นโรคนี้สูง • ความผิดปกติของเปลือกผิวหนัง (เด็กส่วนใหญ่ผิวเสียการทำงานเป็นเกราะป้องกันไม่ดี) • สารก่อภายนอก: ไรฝุ่น แมลงสาบ สัตว์เลี้ยง สบู่ หรือสิ่งแวดล้อมแห้งเกินไป • อาหาร: ในเด็กบางรายอาหารบางชนิดอาจกระตุ้น เช่น นม ไข่ หรืออาหารทะเล

อาการสำคัญที่ต้องสังเกต

ลูกที่เป็น Eczema มักมีอาการดังนี้: • ผิวแห้ง คัน แดง และอาจเป็นเปลือกผิวหนัง • มักเป็นที่บริเวณข้อศอก เข่า และใบหน้าในเด็กเล็ก • อาการมักเป็นหนักขึ้นในตอนกลางคืน ทำให้เด็กนอนไม่หลับ • อาจเห็นน้ำเหลืองหรือมีตุ่มเมื่อเกา • ผิวสีเข้มหนา (เด็กที่เกาแล้วบ่อยๆ)

การวินิจฉัยและการรักษาตามมาตรฐาน

แพทย์ผิวหนังเด็กจะประเมินด้วยเกณฑ์ Hanifin-Rajka หรือเกณฑ์ UK Working Party เพื่อวินิจฉัย โดยแนวทางการรักษา: 1. การรักษาความชุ่มชื้นผิว (Moisturization): ทามอยส์เจอร์ไรเซอร์เป็นประจำ อย่างน้อยวันละ 2 ครั้งหลังอาบน้ำ 2. ยาคอร์ติโคสเตียรอยด์ทาในช่วงอาการกำเริบ: ใช้ตามคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัด ลดการใช้เมื่ออาการดีขึ้น 3. ยาต้านฮิสตามีน (Antihistamine): ช่วยลดอาการคันโดยเฉพาะตอนกลางคืน 4. Calcineurin inhibitors (Tacrolimus, Pimecrolimus): สำหรับบริเวณใบหน้าหรือผิวบาง ที่ไม่ควรใช้สเตียรอยด์เป็นเวลานาน 5. Dupilumab (Biologics): สำหรับ Eczema รุนแรงในเด็กโต ที่ไม่ตอบสนองต่อการรักษาเบื้องต้น

คำแนะนำสำหรับผู้ปกครอง

ผู้ปกครองมีบทบาทสำคัญในการจัดการโรคนี้: • หลีกเลี่ยงสิ่งกระตุ้น เช่น เหงื่อออก หมอนนอน หรือครีมที่มีน้ำหอมแรง • อาบน้ำด้วยน้ำอุ่นพอสมควร ไม่ขยี้ผิวหนังแรงๆ • ใส่เสื้อผ้าฝ้ายและหลวมและสะอาดอยู่เสมอ • ตัดเล็บเด็กให้สั้น เพื่อลดการเกา • ใช้ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดที่ไม่มีสารก่อแพ้ • พาลูกพบแพทย์อย่างสม่ำเสมอ ไม่หยุดยาเองกลางคัน

การติดตามอาการระยะยาว

เด็กส่วนใหญ่มักดีขึ้นเมื่อเข้าสู่วัยเรียน เนื่องจากระบบภูมิคุ้มกันดีขึ้นพร้อมกับความเข้าใจการดูแลตัวเองที่ดีขึ้น อย่างไรก็ตามเด็กบางรายอาจเป็นโรคนี้ต่อเนื่องหรือเป็นช่วงๆ จึงควรติดตามกับแพทย์อย่างสม่ำเสมอ

เอกสารอ้างอิง

1. Weidinger S, Novak N. Atopic dermatitis. Lancet. 2016;387(10023):1109-1122. 2. Eichenfield LF, et al. Guidelines of care for the management of atopic dermatitis. J Am Acad Dermatol. 2014;70(2):242-264. 3. สมาคมแพทย์ผิวหนังแห่งประเทศไทย. แนวทางเวชปฏิบัติบรรเทศโรคผิวหนังเยื่ออักเสบ. 2564. 4. Wollenberg A, et al. ETFAD/EADV Eczema task force 2020 position paper on diagnosis and treatment of atopic dermatitis in adults and children. J Eur Acad Dermatol Venereol. 2020;34(12):2717-2744.