Cyclosporine — ยากดภูมิคุ้มกันสำหรับ Psoriasis และ Atopic Dermatitis รุนแรง

Cyclosporine (CsA) — ยา calcineurin inhibitor ยับยั้ง IL-2 transcription → T-cell activation ลดลง ใช้เป็น short-term rescue therapy สำหรับ severe plaque psoriasis, erythrodermic psoriasis, atopic dermatitis flare รุนแรง — ออกฤทธิ์เร็วภายใน 2-4 สัปดาห์ ขนาดยา: 2.5-5 mg/kg/day แบ่ง 2 มื้อ ระยะเวลา: ไม่เกิน 1 ปีต่อเนื่อง จาก nephrotoxicity สะสม

Side Effects — ไต + ความดัน

Nephrotoxicity — ผลข้างเคียงสำคัญที่สุด มีทั้ง acute (reversible vasoconstriction) และ chronic (interstitial fibrosis irreversible) HTN — พบ 30% ของผู้ป่วย รักษาด้วย CCB (amlodipine/nifedipine — ARB/ACEi อาจเพิ่ม Cr) Hypertrichosis (ขนงอก) Gingival hyperplasia Tremor, headache, paresthesia Hyperkalemia, hypomagnesemia, hyperuricemia → gout flare

Monitoring Protocol

Baseline: BP, BUN/Cr (2 ครั้ง ช่วง 1-2 สัปดาห์ ได้ baseline GFR แม่นยำ), CBC, LFT, Mg, K, uric acid, lipid, urinalysis, HIV/HBV/HCV screening 2 สัปดาห์แรก: BP, Cr, Mg, K ทุก 2 สัปดาห์ ช่วงถัด: ถ้า stable ตรวจทุก 1 เดือน ถ้า Cr ขึ้น > 30% → ลดขนาด 25-50% ถ้า Cr ยังสูง → หยุดยา

Drug Interactions CYP3A4

Cyclosporine metabolized โดย CYP3A4 — ยาร่วม inhibitor (เพิ่มระดับ CsA): ketoconazole, itraconazole, erythromycin, clarithromycin, diltiazem, verapamil, น้ำเกรพฟรุต inducer (ลด CsA): rifampin, phenytoin, carbamazepine, St. John's wort Concomitant nephrotoxic drugs: NSAID, aminoglycoside, ACEi/ARB Live vaccine (MMR, varicella, yellow fever) contraindicated ระหว่าง CsA

คำถามที่พบบ่อย

Q: ทำไมจึงไม่ให้กินเกิน 1 ปี? A: Chronic nephrotoxicity — แม้ Cr ปกติก็มีพังผิดอยู่ และ skin cancer risk เพิ่มจาก immunosuppression จึงจำกัดระยะเวลา

Q: ตั้งครรภ์ระหว่างทาน CsA ได้ไหม? A: ได้ (category C) แต่ต้องปรึกษาแพทย์ ติดตาม BP/Cr ถี่ ๆ

Q: สลับไป biologic ได้ไหม? A: ได้ มักใช้ CsA เป็น bridge ระหว่างรอ biologic ออกฤทธิ์ (เช่น ixekizumab/dupilumab)

Q: รับประทานอาหารร่วมยาอะไรไม่ได้? A: Grapefruit (เพิ่ม CsA level), St. John's Wort (Hypericum perforatum) — ลดระดับ CsA, herbal mix CYP3A4 substrate

📞 ปรึกษา Cyclosporine ที่ Siam Dermatology — LINE @siamderm | โทร 061-448-7000

บทความโดย นพ.ภัทร วรวุทธินนท์ แพทย์เฉพาะทางผิวหนัง · ตรวจทานล่าสุด 16 กรกฎาคม 2569