ผดร้อน (Miliaria): สาเหตุ อาการ และวิธีรักษาในอากาศร้อน

ผดร้อน หรือ Miliaria เป็นโรคผิวหนังที่เกิดจากท่อเหงื่ออุดตัน ทำให้เหงื่อไม่สามารถระบายออกทางผิวได้ พบบ่อยมากในประเทศไทยที่มีอากาศร้อนชื้น พบได้ทั้งในทารก เด็ก และผู้ใหญ่ โดยเฉพาะผู้ที่อยู่ในสภาพแวดล้อมอากาศร้อนหรือออกกำลังกายมาก

ผดร้อนมีกี่ชนิดและอาการเป็นอย่างไร

• Miliaria crystallina: ตุ่มน้ำใสขนาดเล็กมาก ไม่คัน ไม่เจ็บ เกิดจากท่อเหงื่ออุดตันชั้นตื้นที่สุด พบบ่อยในทารกแรกเกิด

• Miliaria rubra (ผดแดง): ตุ่มแดงเล็กๆ คัน แสบ พบบ่อยที่สุด เกิดจากท่อเหงื่ออุดตันในชั้น epidermis

• Miliaria pustulosa: ตุ่มหนองเล็กๆ คล้ายสิว อาจเกิดจาก miliaria rubra ที่ติดเชื้อแบคทีเรียซ้ำซ้อน

• Miliaria profunda: พบน้อย เกิดในชั้น dermis ผิวเป็นตุ่มนูน แข็ง ไม่คัน แต่เหงื่อออกน้อยอาจทำให้ร่างกายร้อนสะสม

วิธีป้องกันและรักษาผดร้อน

สิ่งสำคัญที่สุดคือการปรับอุณหภูมิแวดล้อมให้เย็นลง: อยู่ในห้องแอร์ สวมเสื้อผ้าบางสีอ่อนระบายอากาศ หลีกเลี่ยงออกกำลังกายในอากาศร้อนจัด อาบน้ำเย็นเพื่อลดอุณหภูมิร่างกาย ใช้โลชั่น calamine หรือแป้งโรยตัวเพื่อบรรเทาอาการคัน หลีกเลี่ยงครีมหนาๆ ที่อุดตันรูขุมขน ในกรณีทารกเปลี่ยนผ้าอ้อมบ่อยขึ้นและระวังไม่ให้ผิวสัมผัสความชื้นสะสม หากผดที่เป็นมากหรือมีตุ่มหนอง ควรพบแพทย์เพื่อการรักษา

เอกสารอ้างอิง

1. Haas N, et al. (2004). Miliaria crystallina in an infant treated for fever. Arch Dis Child. 89(3):280.

2. Paller AS, Mancini AJ. (2016). Hurwitz Clinical Pediatric Dermatology. 5th ed. Elsevier.

3. Wenzel FG, Horn TD. (1998). Nonneoplastic disorders of the eccrine glands. J Am Acad Dermatol. 38(1):1-17.

4. Mowad CM, et al. (1995). The role of extracellular polysaccharide substance produced by Staphylococcus epidermidis in miliaria. J Am Acad Dermatol. 33(5 Pt 1):729-733.