แผ่นแปะสิว ใช้ได้ผลจริงไหม และเหมาะกับสิวแบบไหน

แผ่นแปะสิวกลายเป็นของติดโต๊ะเครื่องสำอางของหลายคนไปแล้ว แปะแล้วสิวยุบเร็วขึ้น ดูดหนองออกได้ และช่วยไม่ให้เผลอไปแกะ แต่คำถามที่ผมเจอบ่อยในห้องตรวจคือ แผ่นแปะสิวใช้ได้ผลจริงไหม และทำไมบางคนแปะแล้วสิวไม่ยุบสักที

คำตอบสั้น ๆ คือ แผ่นแปะสิวได้ผลจริง แต่เฉพาะกับสิวบางชนิดเท่านั้น บทความนี้ผมจะอธิบายในฐานะแพทย์ผิวหนังว่าแผ่นแปะสิวทำงานอย่างไร เหมาะกับสิวแบบไหน ใช้อย่างไรให้ได้ผล และเมื่อไหร่ที่แผ่นแปะช่วยไม่ได้แล้วและควรพบแพทย์

แผ่นแปะสิวคืออะไร ทำงานอย่างไร

แผ่นแปะสิวส่วนใหญ่ทำจากวัสดุที่เรียกว่า hydrocolloid ซึ่งเป็นวัสดุชนิดเดียวกับที่ใช้ปิดแผลในทางการแพทย์ คุณสมบัติของมันคือดูดซับของเหลว เมื่อแปะลงบนสิวที่มีหัวหนองหรือน้ำเหลือง แผ่นจะดูดของเหลวเหล่านั้นออกมา ทำให้สิวแห้งและยุบเร็วขึ้น

นอกจากดูดของเหลว แผ่นแปะยังทำหน้าที่เป็นเกราะป้องกัน ช่วยกันเชื้อโรคจากภายนอก กันการเสียดสี และที่สำคัญคือกันมือเราเองไม่ให้ไปแกะหรือบีบสิว ซึ่งเป็นต้นเหตุใหญ่ของรอยดำและแผลเป็นจากสิว

ปัจจุบันมีแผ่นแปะสิวแบบที่ผสมตัวยาด้วย เช่น กรดซาลิไซลิก ทีทรีออยล์ หรือแบบไมโครนีดเดิลที่มีเข็มจิ๋วช่วยนำตัวยาลงสู่สิวที่อยู่ลึกขึ้น แต่หลักการพื้นฐานยังเหมือนเดิม

แผ่นแปะสิวเหมาะกับสิวแบบไหน

นี่คือหัวใจที่ทำให้คนใช้แล้วได้ผลหรือไม่ได้ผล แผ่นแปะสิวออกแบบมาเพื่อสิวที่มี "หัว" และมีของเหลวให้ดูดออก

สิวที่แผ่นแปะช่วยได้ดี

• สิวหัวหนองที่สุกแล้ว มีหัวขาวหรือเหลืองชัด แผ่นจะดูดหนองและช่วยให้ยุบเร็ว

• สิวที่เพิ่งแตกหรือมีน้ำเหลืองซึม แผ่นช่วยดูดของเหลวและปิดแผลกันเชื้อ

• สิวเม็ดเดี่ยว ๆ ที่อยากกันไม่ให้ตัวเองไปแกะ

สิวที่แผ่นแปะมักไม่ได้ผล

• สิวอุดตันหัวดำหัวขาวที่ยังไม่อักเสบ เพราะไม่มีของเหลวให้ดูด

• สิวอักเสบแดงเป็นไตที่อยู่ลึกใต้ผิว ยังไม่มีหัว แผ่นเข้าไม่ถึง

• สิวหัวช้างหรือสิวซีสต์ที่เป็นก้อนใหญ่ลึก กลุ่มนี้ต้องการการรักษาจากแพทย์ ไม่ใช่แค่แผ่นแปะ

พูดง่าย ๆ คือ ถ้าสิวยังเป็นไตแดงลึกไม่มีหัว การแปะไปก็ไม่ช่วยอะไรมาก เพราะไม่มีหนองให้ดูดออก หลายคนที่บอกว่าแผ่นแปะไม่เห็นได้ผล มักเป็นเพราะแปะผิดชนิดสิวนั่นเอง

วิธีใช้แผ่นแปะสิวให้ได้ผล

• ล้างหน้าให้สะอาดและเช็ดผิวบริเวณนั้นให้แห้งสนิทก่อนแปะ เพราะแผ่นจะติดไม่อยู่ถ้าผิวมันหรือเปียก

• เลือกขนาดแผ่นให้คลุมเลยขอบสิวออกไปเล็กน้อย

• แปะทิ้งไว้อย่างน้อย 6 ถึง 8 ชั่วโมงหรือข้ามคืน เมื่อแผ่นเปลี่ยนเป็นสีขาวขุ่นแปลว่าดูดของเหลวจนอิ่มแล้ว ให้เปลี่ยนแผ่นใหม่

• ห้ามบีบสิวก่อนแปะ เพราะการบีบทำให้เกิดการอักเสบและรอยแผลเป็นมากกว่าตัวสิวเอง

• ไม่ควรแปะแผ่นเดิมซ้ำ และไม่จำเป็นต้องแปะทั้งวันถ้าสิวเริ่มแห้งแล้ว

ข้อจำกัดที่ควรรู้

แผ่นแปะสิวเป็นตัวช่วยจัดการสิวเม็ดต่อเม็ด แต่ไม่ใช่การรักษาสิวที่ต้นเหตุ ถ้าคุณเป็นสิวขึ้นใหม่เรื่อย ๆ ทั้งหน้า การแปะทีละเม็ดไม่ได้แก้ปัญหา เพราะต้นตอของสิวมาจากหลายปัจจัยร่วมกัน ทั้งฮอร์โมน ความมัน การอุดตันของรูขุมขน และเชื้อแบคทีเรีย ซึ่งต้องดูแลด้วยการรักษาทั้งระบบ

อีกข้อคือ แผ่นแปะที่ผสมตัวยาบางชนิดอาจทำให้ผิวบางคนระคายเคืองหรือแพ้ได้ ถ้าแปะแล้วแสบ แดง หรือคันมากกว่าปกติ ควรหยุดใช้

เมื่อไหร่ควรพบแพทย์ผิวหนัง

แผ่นแปะสิวเหมาะกับการดูแลสิวเล็กน้อยที่บ้าน แต่ควรพบแพทย์ผิวหนังเมื่อเป็นสิวอักเสบแดงเป็นไตจำนวนมาก สิวหัวช้างหรือสิวซีสต์ที่เป็นก้อนเจ็บ สิวที่ทิ้งรอยดำหรือรอยแผลเป็น หรือสิวที่เป็นเรื้อรังไม่หายสักทีแม้ดูแลเองแล้ว

การรักษาสิวที่ถูกต้องเริ่มจากการประเมินว่าเป็นสิวชนิดใดและรุนแรงแค่ไหน แล้วจึงเลือกยาทา ยากิน หรือหัตถการให้เหมาะกับแต่ละคน การปล่อยสิวอักเสบลึกไว้นานโดยหวังพึ่งแผ่นแปะอย่างเดียว มักจบลงด้วยรอยแผลเป็นที่แก้ยากกว่าตัวสิวมาก

คำถามที่พบบ่อย

แผ่นแปะสิวใช้ได้ผลจริงไหม ได้ผลจริงกับสิวที่มีหัวหนองหรือมีของเหลว เพราะแผ่น hydrocolloid ช่วยดูดของเหลวและกันการแกะ แต่ไม่ได้ผลกับสิวอุดตันที่ยังไม่อักเสบหรือสิวอักเสบลึกที่ยังไม่มีหัว

แผ่นแปะสิวแปะนานแค่ไหน ควรแปะอย่างน้อย 6 ถึง 8 ชั่วโมงหรือข้ามคืน เมื่อแผ่นเปลี่ยนเป็นสีขาวขุ่นแปลว่าดูดของเหลวเต็มที่แล้ว ให้เปลี่ยนแผ่นใหม่ ไม่ควรใช้แผ่นเดิมซ้ำ

แผ่นแปะสิวใช้กับสิวอักเสบได้ไหม ใช้ได้ผลน้อยกับสิวอักเสบที่เป็นไตแดงลึกยังไม่มีหัว เพราะไม่มีของเหลวให้ดูด สิวอักเสบจำนวนมากหรือสิวซีสต์ควรพบแพทย์เพื่อรักษาที่ต้นเหตุ

แผ่นแปะสิวทำให้เกิดรอยดำไหม ตัวแผ่นแปะไม่ได้ทำให้เกิดรอยดำ ในทางกลับกันมันช่วยลดรอยดำได้เพราะกันไม่ให้เราไปบีบหรือแกะสิว ซึ่งการบีบแกะคือสาเหตุหลักของรอยดำและแผลเป็น

ถ้าคุณเป็นสิวอักเสบเรื้อรัง สิวเป็นไตลึก หรือสิวที่ทิ้งรอยทุกครั้ง การแปะทีละเม็ดไม่ใช่คำตอบ การให้แพทย์ผิวหนังประเมินชนิดและความรุนแรงของสิวแล้ววางแผนรักษาที่ต้นเหตุ จะช่วยให้สิวหายและลดรอยได้จริง ปรึกษาแพทย์เฉพาะทางผิวหนังที่ Siam Dermatology โทร 061-448-7000 หรือ LINE @dr.patskinclinic

เขียนและตรวจทานโดย นพ.ภัทร วรวุทธินนท์ แพทย์เฉพาะทางผิวหนัง