หูด (Warts) คืออะไร? สาเหตุ อาการ และวิธีรักษา

หูด (Warts หรือ Verruca) เป็นก้อนเนื้อที่เกิดจากการติดเชื้อ Human Papillomavirus (HPV) ที่ผิวหนัง เชื้อ HPV มีหลายสายพันธุ์ แต่สายพันธุ์ที่ก่อหูดทั่วไปในผิวหนังคือ HPV ชนิด 1, 2, 4 และ 27 หูดสามารถติดเชื้อสู่ผู้อื่นได้ผ่านการสัมผัสโดยตรง แต่ไม่ติดต่ออย่างง่ายดาย

ชนิดของหูด

หูดแบ่งตามตำแหน่งและลักษณะได้เป็น 5 ชนิด: 1. Common Warts (หูดธรรมดา): พบบ่อยที่นิ้วมือและหลังมือ ผิวขรุขระคล้ายดอกกะหล่ำ 2. Plantar Warts (หูดฝ่าเท้า): พบที่ฝ่าเท้า อาจเจ็บเวลาเดิน 3. Flat Warts (หูดราบ): ลักษณะเรียบ พบในเด็กและวัยรุ่น มักขึ้นบนใบหน้า 4. Filiform Warts (หูดเส้น): ลักษณะเหมือนเส้น พบที่ใบหน้าและคอ 5. Periungual Warts (หูดรอบเล็บ): สามารถทำให้เล็บผิดรูปได้

สาเหตุและการติดเชื้อ

เชื้อ HPV ติดต่อได้ผ่านรอยแผลหรือผิวหนังที่แตกถลอก ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดหูดได้บ่อยขึ้น ได้แก่ ภูมิคุ้มกันบกพร่อง (เช่น เด็ก ผู้ป่วย HIV หรือผู้ที่ใช้ยากดภูมิคุ้มกัน) การสัมผัสหูดโดยตรงหรือใช้ของส่วนตัวร่วมกัน และการมีรอยแผลบริเวณผิวหนัง เชื้อ HPV อยู่รอดได้บนพื้นผิวเปียกนานหลายเดือน

การรักษาหูด

หูดส่วนใหญ่หายได้เองภายใน 1–2 ปี แต่หากไม่หายหรือรบกวนชีวิตประจำวัน มีวิธีรักษาหลายวิธี: 1. ยาทา Salicylic acid: ช่วยละลายเนื้อหูดออกทีละน้อยทุกวัน 2. Cryotherapy (การแช่แข็ง): ใช้ไนโตรเจนเหลวแช่แข็งบริเวณหูด สัปดาห์ละ 1–3 ครั้ง จนกว่าหูดหลุด 3. Electrocautery (การเผาไฟฟ้า): เผาเนื้อหูดด้วยกระแสไฟฟ้า 4. Laser treatment: ใช้เลเซอร์เพื่อทำลายเนื้อหูด 5. Immunotherapy: เสริมภูมิคุ้มกันเพื่อต่อสู้กับเชื้อ HPV

การป้องกันหูด

หลีกเลี่ยงการสัมผัสหูดโดยตรง ไม่เกาหรือแคะบริเวณที่เป็นหูด สวมรองเท้าในพื้นที่สาธารณะ เช่น สระว่ายน้ำและห้องอาบน้ำรวม รักษาผิวหนังให้ชุ่มชื้นอยู่เสมอ และไม่ใช้ของส่วนตัวร่วมกัน เช่น ผ้าเช็ดตัว ช่วยลดความเสี่ยงการแพร่เชื้อได้

เอกสารอ้างอิง

1. Sterling JC, et al. Guidelines for the management of cutaneous warts. British Journal of Dermatology. 2014;171(4):696-712. 2. Cardoso JC, Calonje E. Cutaneous manifestations of human papillomaviruses: a review. Acta Dermatovenerologica Alpina, Pannonica et Adriatica. 2011;20(3):145-154. 3. Bruggink SC, et al. Cryotherapy with liquid nitrogen versus topical salicylic acid application for cutaneous warts in primary care. CMAJ. 2010;182(15):1624-1630.