Mohs Micrographic Surgery: ผ่าตัดมะเร็งผิวหนังแบบควบคุมขอบเขต — Siam Dermatology

Mohs Micrographic Surgery (MMS) เป็นเทคนิคการผ่าตัดมะเร็งผิวหนังที่มีอัตราหายขาดสูงที่สุด (98-99% สำหรับ Basal Cell Carcinoma และ Squamous Cell Carcinoma) โดยตัดเนื้องอกออกทีละชั้นบาง ๆ และตรวจขอบเขตด้วยกล้องจุลทรรศน์แบบทันที (real-time) จนแน่ใจว่าไม่มีเซลล์มะเร็งหลงเหลือ เทคนิคนี้เหมาะกับมะเร็งบริเวณใบหน้า รอบตา จมูก หู และริมฝีปาก ซึ่งต้องการอนุรักษ์เนื้อเยื่อปกติให้มากที่สุด บทความนี้อธิบายว่า Mohs Surgery คืออะไร ต่างจากการผ่าตัดทั่วไปอย่างไร และมีข้อบ่งชี้ในกรณีใดบ้าง

Mohs Surgery คืออะไร ต่างจากการผ่าตัดทั่วไปอย่างไร

ความแตกต่างหลักอยู่ที่วิธีตรวจขอบเขตของมะเร็งขณะผ่าตัด

• การผ่าตัดทั่วไป (Wide Local Excision): ตัดเนื้องอกพร้อมขอบเขตปกติราว 4-6 มม. แล้วส่งตรวจทางพยาธิวิทยาหลังผ่าตัด หากขอบยังมีเซลล์มะเร็งหลงเหลือต้องผ่าซ้ำ

• Mohs Surgery: ตัดเนื้องอกชั้นบาง ๆ แล้วนำไปแช่แข็งและส่องกล้องตรวจขอบเขตครบ 100% ในห้องผ่าตัดทันที หากยังพบมะเร็งจุดใดจึงตัดเฉพาะจุดนั้นเพิ่ม ทำซ้ำจนขอบเขตสะอาด

• ผลลัพธ์: อัตราหายขาดสูงและสูญเสียเนื้อเยื่อปกติน้อยที่สุด เหมาะกับตำแหน่งที่สำคัญต่อความสวยงามและการทำงาน

ข้อบ่งชี้สำหรับ Mohs Surgery

• ตำแหน่งเสี่ยง: มะเร็งผิวหนังบริเวณ H-zone ของใบหน้า ได้แก่ รอบตา จมูก หู และริมฝีปาก ซึ่งมีเนื้อเยื่อสำคัญและอัตรากลับเป็นซ้ำสูง

• มะเร็งกลับเป็นซ้ำ: มะเร็งที่กลับเป็นซ้ำหลังผ่าตัดครั้งแรก

• ขนาดหรือขอบเขต: มะเร็งขนาดใหญ่กว่า 2 เซนติเมตร หรือมีขอบเขตไม่ชัดเจน (ill-defined borders)

• ชนิดรุนแรง: ชนิดที่ลุกลามรุนแรง เช่น Morpheaform BCC หรือมี Perineural invasion

• ภูมิคุ้มกันต่ำ: ผู้ป่วยที่มีภูมิคุ้มกันต่ำ เช่น หลังปลูกถ่ายอวัยวะ

ขั้นตอนการทำที่ Siam Dermatology

ที่ Siam Dermatology การผ่าตัด Mohs ดำเนินการโดย นพ.นภัทร ศัลยแพทย์ตกแต่งจากโรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า ร่วมกับ นพ.ภัทร วรวุทธินนท์ (Faculty, Institute of Dermatology) ที่ช่วยอ่านสไลด์พยาธิวิทยาเพื่อยืนยันขอบเขต

• ขั้นเตรียม: ฉีดยาชาเฉพาะที่ ตัดชั้นแรก แล้วนำไปแช่แข็งเตรียมสไลด์

• ตรวจขอบเขต: ส่องกล้องตรวจขอบเขต หากพบมะเร็งจึงตัดเพิ่มเฉพาะจุด ทำซ้ำจนสะอาด

• ปิดแผล: เย็บปิดแผลแบบ Flap หรือ Skin graft โดยทีมศัลยแพทย์ตกแต่ง สำหรับมะเร็งขนาดเล็กถึงกลางสามารถจบได้ในวันเดียว

คำถามที่พบบ่อย

Mohs Surgery เจ็บไหม? ใช้ยาชาเฉพาะที่ตลอดการผ่าตัด ผู้ป่วยรู้สึกตัวแต่ไม่เจ็บระหว่างทำ

ใช้เวลานานเท่าไหร่? ประมาณ 3-6 ชั่วโมงต่อครั้ง ขึ้นอยู่กับจำนวนชั้นที่ต้องตัดจนขอบเขตสะอาด

ราคาเท่าไหร่? ค่าใช้จ่ายขึ้นกับขนาด ตำแหน่ง และชนิดของมะเร็ง จึงต้องเข้าปรึกษาเพื่อประเมินเป็นรายบุคคลก่อนแจ้งราคา

ทุกมะเร็งผิวหนังต้องทำ Mohs ไหม? ไม่จำเป็นทุกราย Mohs เหมาะกับมะเร็งในตำแหน่งเสี่ยง กลับเป็นซ้ำ หรือชนิดลุกลาม แพทย์จะประเมินว่าวิธีใดเหมาะสมที่สุด

Mohs Surgery คือมาตรฐานสำหรับมะเร็งผิวหนังในตำแหน่งสำคัญที่ต้องการทั้งอัตราหายสูงและการอนุรักษ์เนื้อเยื่อ หากมีก้อนหรือแผลเรื้อรังที่สงสัยมะเร็งผิวหนัง ควรปรึกษาแพทย์เฉพาะทางผิวหนังที่ Siam Dermatology โทร 061-448-7000 หรือ LINE @siamderm

บทความโดย นพ.ภัทร วรวุทธินนท์ แพทย์เฉพาะทางผิวหนัง · ตรวจทานล่าสุด 16 กรกฎาคม 2569